2026 ට අලුත් වෙන මියගිය අයෙකුගේ වාහනයක් උරුමකරුවන්ට පැවරීමේ නව නීතිමය ක්‍රමවේදය

වාහන ලෝකයේ තාක්ෂණය වගේම තමයි ඒවට අදාළ නීති රීතිත් කාලෙන් කාලෙට වෙනස් වෙනවා. විශේෂයෙන්ම 2026 අවුරුද්දේ ඉඳන් වාහනයක අයිතිකරු මියගිය අවස්ථාවකදී ඒ වාහනය උරුමකරුවන්ට පවරා ගැනීමේ ක්‍රමවේදය කලින් තිබුණට වඩා සෑහෙන්න වෙනස් වෙලා තියෙන්නේ. Motor Guide අපි නිතරම දකින දෙයක් තමයි, වාහනයක එන්ජිම ගැන දන්නවා වුණාට ගොඩක් අය මේ වගේ නීතිමය ලියකියවිලි පැත්ත ගැන දැනුවත්කම අඩුයි. ඒ නිසා මේ අලුත් වෙනස්කම් ටික හරියටම ඔළුවට දාගමු.

මුලින්ම කියන්න ඕනේ, 2026 ඉඳන් ක්‍රියාත්මක වෙන මේ අලුත් ක්‍රමවේදයේ ප්‍රධානම අරමුණ තමයි වාහනයක් පවරා ගැනීමේදී සිද්ධ වෙන පමාවන් වළක්වන එක සහ හොර ලේඛන මගින් වාහන අත්පත් කරගන්න එක නතර කරන එක. දැන් වාහනයක අයිතිකරු ජීවතුන් අතර ඉන්න කාලෙදීම "නම් කරන ලද ප්‍රතිලාභියා" (Designated Beneficiary) කියන සංකල්පය මෝටර් රථ ප්‍රවාහන දෙපාර්තමේන්තුවේ පද්ධතියට හඳුන්වා දීලා තියෙනවා. ඒ කියන්නේ, මම මගේ වාහනය ලියාපදිංචි කරන වෙලාවෙම හෝ ඊට පස්සේ ඕනෑම වෙලාවක, මගෙන් පස්සේ මේ වාහනය අයිති වෙන්න ඕනේ කාටද කියන එක පද්ධතියට ඇතුළත් කරන්න පුළුවන්. එහෙම කරලා තියෙනවා නම්, අයිතිකරු මියගිය සැනින් අර උරුමකරුට ලොකු නීතිමය සටනක් නැතුව වාහනය තමන්ගේ නමට හරවා ගන්න පුළුවන්.

හැබැයි මෙහෙම නම් කිරීමක් කරලා නැති වෙලාවක තමයි ප්‍රශ්නය එන්නේ. 2026 අලුත් නීතියට අනුව, අයිතිකරු මියගියොත් මාස 6ක් ඇතුළත ඒ බව මෝටර් රථ ප්‍රවාහන දෙපාර්තමේන්තුවට දැනුම් දීම අනිවාර්යයි. එහෙම නොකළොත් ඒ වාහනය පාරේ ධාවනය කිරීම නීති විරෝධී වෙනවා වගේම, රක්ෂණ ආවරණ පවා අහෝසි වෙන්න පුළුවන්. දැන් ඉස්සර වගේ ග්‍රාම සේවක සහතික විතරක් අරන් මේ වැඩේ කරන්න බැහැ. අයිතිකරු මියගිය පසු එම වාහනය "අන්තිම කැමති පත්‍රයක්" තිබේ නම් ඒ අනුවත්, නැතිනම් "ප්‍රවේණි උරුමය" අනුවත් බෙදී යන ආකාරය තහවුරු කරන නීත්‍යානුකූල ලියකියවිලි සියල්ල ඩිජිටල් ක්‍රමයට ඉදිරිපත් කරන්න ඕනේ.

තවත් වැදගත් කාරණයක් තමයි වාහනයක වටිනාකම. 2026 රෙගුලාසි වලට අනුව, වාහනයේ වටිනාකම රුපියල් ලක්ෂ 40කට වඩා වැඩි නම්, අනිවාර්යයෙන්ම අධිකරණය මගින් ලබාගන්නා "බලපත්‍ර පත්‍රයක්" (Probate) හෝ "පරිපාලන බලපත්‍රයක්" (Letters of Administration) ඉදිරිපත් කරන්න වෙනවා. මේක ටිකක් සංකීර්ණයි වගේ පෙනුණට, පවුලේ උරුමකරුවන් අතර පස්සේ කාලෙක ඇතිවෙන්න පුළුවන් රණ්ඩු දබර වළක්වන්න ගත්ත හොඳ තීරණයක්. වාහනයක් කියන්නේ චංචල දේපළක් නිසා ඒකේ අයිතිය පැහැදිලිවම නිරවුල් වෙන්න ඕනේ.

දැන් අපි බලමු මේකට අවශ්‍ය කරන ලියකියවිලි මොනවාද කියලා. මියගිය පුද්ගලයාගේ මරණ සහතිකය, වාහනයේ ලියාපදිංචි සහතිකය (CR එක), සහ උරුමකරුගේ අනන්‍යතාවය තහවුරු කරන ලියකියවිලි වලට අමතරව, දැන් අලුතින් "පවුලේ සියලුම උරුමකරුවන්ගේ එකඟතා ලිපිය" කියන එක අනිවාර්ය කරලා තියෙනවා. උදාහරණයකට තාත්තා මැරුණට පස්සේ අම්මයි, දරුවොයි ඔක්කොම එකඟ වෙන්න ඕනේ වාහනය කාගේ නමටද හැරෙන්නේ කියලා. ඒ එකඟතාවය දිවුරුම් ප්‍රකාශයක් මගින් සහතික කරන්න ඕනේ. මේ හැම දෙයක්ම 2026 ඉඳන් ක්‍රියාත්මක වෙන "E-Motoring" පද්ධතිය හරහා තමයි සිද්ධ වෙන්නේ. ඒ නිසා දැන් හොර අත්සන් ගහලා වාහන පවරන සෙල්ලම් දාන්න බැහැ.

ඊළඟ වැදගත්ම දේ තමයි වාහනයේ තත්ත්වය පරීක්ෂා කිරීම. අයිතිකරු මියගිහින් වාහනය පාවිච්චි නොකර ගරාජ් එකක දාලා තිබුණා නම්, ඒක ආපහු පවරගන්න කලින් මෝටර් රථ පරීක්ෂකවරයෙක් (RMV Inspector) ලවා වාහනය පරීක්ෂා කරලා, ඒක ධාවනයට සුදුසු මට්ටමක තියෙනවාද කියලා බලන්න ඕනේ.

කාලයක් නතර කරලා තිබ්බම වාහනයක බ්රේක් පද්ධති, ටයර් සහ බැටරි විනාශ වෙනවා. ඉතින් අලුත් නීතියෙන් කියන්නේ අයිතිය මාරු කරන්න කලින් වාහනය තාක්ෂණිකව නිරවුල් වෙන්න ඕනේ කියලා. මේකෙන් වෙන්නේ පාරේ යන අනිත් අයගේ ආරක්ෂාව තහවුරු වෙන එකයි.

තවත් අලුත් අංගයක් තමයි "බදු සහ හිඟ මුදල්" පරීක්ෂාව. අයිතිකරු මිය යන වෙලාවේ වාහනයට අදාළව ලීසිං වාරික හෝ රජයට ගෙවිය යුතු දඩ මුදල් තිබුණොත්, ඒ ඔක්කොම පියවනකම් අයිතිය මාරු කරන්නේ නැහැ. 2026 දී මේක ගොඩක් තදින් ක්‍රියාත්මක වෙනවා. ඒ නිසා වාහනය පවරගන්න ඉන්න කෙනා මුලින්ම බලන්න ඕනේ වාහනයේ මූල්‍යමය පසුබිම නිරවුල්ද කියලා. විශේෂයෙන්ම වාහන ආදායම් බලපත්‍රය යාවත්කාලීන කරලා තියෙන්න ඕනේ. මියගිය පුද්ගලයාගේ නමට තියෙන රක්ෂණ සහතිකයත් ඒ වෙලාවෙම අලුත් අයිතිකරුගේ නමට හරවා ගන්න අමතක කරන්න එපා. මොකද රක්ෂණයක් නැති වාහනයක් පාරට දැම්මොත් වෙන ප්‍රශ්න ගැන අමුතුවෙන් කියන්න ඕනේ නැහැනේ.

Motor Guide අපේ උපදෙස්

මේ වගේ දෙයක් වුණාම කලබල වෙලා නීති විරෝධී කෙටි ක්‍රම හොයන්න යන්න එපා. 2026 දී හැම දෙයක්ම ඩිජිටල් වෙලා තියෙන්නේ. ඒ නිසා නිසි නීතිමය උපදෙස් අරගෙන, අදාළ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලය සහ මෝටර් රථ ප්‍රවාහන දෙපාර්තමේන්තුව හරහා විතරක් මේ ගනුදෙනු කරන්න. වාහනයක ලියකියවිලි හරියට තියාගන්න එක ඒකේ එන්ජිම ටියුන් කරලා තියාගන්නවා වගේම වැදගත් දෙයක්. නීතියට ගරු කරලා වැඩ කළොත් ඔබට කිසිම දවසක පාරේදීවත්, උසාවියකදීවත් රස්තියාදු වෙන්න වෙන්නේ නැහැ.