මොනවද මේ වාහනයක ආරක්ෂක ප්‍රමිතීන් (Minimum Safety Standards) කියන්නෙ?

වාහනයක් ගන්න කොට ගොඩක් දෙනෙක් බලන්නේ ඒකේ පෙනුම, එන්ජින් ධාරිතාවය නැත්නම් තෙල් වැඩ කරන ප්‍රමාණය ගැන විතරයි. හැබැයි රියදුරෙක් විදියට මීට වඩා ලොකු වගකීමක් ඔයාට තියෙනවා. ඒ තමයි වාහනයක තිබිය යුතු අවම ආරක්ෂක ප්‍රමිතීන් (Minimum Safety Standards) ගැන අවබෝධයක් තියාගන්න එක. පාරේ යනකොට අනතුරක් කියන දේ ඕනෑම වෙලාවක වෙන්න පුළුවන්. අන්න ඒ වගේ වෙලාවක ඔයාගේ ජීවිතය වගේම වාහනයේ යන අනෙක් අයගේ ජීවිත බේරගන්න තීරණාත්මක සාධකය වෙන්නේ මේ ආරක්ෂක පද්ධති තමයි.

ඉතින් Motor Guide අපි හිතුව මේ ගැන ඔයාට සරලව පැහැදිලි කරලා දෙන්නම්.

Active Safety සහ Passive Safety

පළමුවෙන්ම අපි කතා කළ යුතු වැදගත්ම දේ තමයි වාහනයක තියෙන Active Safety සහ Passive Safety කියන කොටස් දෙක. මේවා තමයි ලෝකයේ ඕනෑම වාහනයක තිබිය යුතු ප්‍රධානම ආරක්ෂක මට්ටම් මනින මිම්මයි.

Active Safety කියන්නේ අනතුරක් වෙන්න කලින් ඒක වළක්වන්න උදව් වෙන තාක්ෂණයන්. උදාහරණයක් විදියට ABS (Anti-lock Braking System) එක ගන්න පුළුවන්. හදිසියේ බ්‍රේක් කරන වෙලාවක වාහනයේ රෝද හිර වෙලා ලිස්සලා යන එක වළක්වන්නේ මේ පද්ධතියෙන්. ඒ වගේම තමයි ESC (Electronic Stability Control) කියන එක. වංගුවක් ගන්න කොට හෝ පාරේ ලිස්සන සුළු බවක් තියෙන කොට වාහනය පාලනයෙන් තොරව විසි වෙලා යන එක පාලනය කරන්න මේක ගොඩක් වැදගත් වෙනවා. මේ වගේ දේවල් අද කාලේ වාහනයක තිබිය යුතුම අවම සුදුසුකම් විදියටයි සැලකෙන්නේ.

ඊළඟට අපි බලමු Passive Safety කියන්නේ මොකක්ද කියලා. මේකෙන් කරන්නේ අනතුරක් වුණාට පස්සේ වාහනයේ ඉන්න අයට වෙන හානිය අවම කරන එක. මෙතැනදී ප්‍රධානම දේ තමයි Airbags (එයාර් බෑග්) සහ Seat belts (සීට් බෙල්ට්). ගොඩක් අය හිතන්නේ එයාර් බෑග් තිබුණාම ඇති කියලා, ඒත් සීට් බෙල්ට් එක දාගෙන හිටියේ නැත්නම් එයාර් බෑග් එක දිගහැරෙන වේගයට ඔයාගේ බෙල්ලට හෝ මුහුණට බරපතළ තුවාල වෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසා මේ දෙකම එකට ක්‍රියාත්මක වීම අනිවාර්යයි.

ඒ වගේම තමයි වාහනයේ බඳ (Chassis) එක නිර්මාණය කරලා තියෙන විදිය. අනතුරකදී ඇතිවන කම්පනය මගීන් ඉන්න කොටසට එන්නේ නැතිව වාහනයේ ඉදිරිපස කොටස ඇඹරිලා ගිහින් ඒ ශක්තිය උරාගන්නා විදියට හදන Crumple Zones ගැනත් ඔයා සැලකිලිමත් වෙන්න ඕනේ.

ටයර් සහ තිරිංග පද්ධතියේ වැදගත්කම

වාහනයක ටයර් කියන්නේ ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් තියෙන තවත් ප්‍රධානම අංගයක්. මොන තරම් මිල අධික බ්‍රේක් පද්ධතියක් තිබුණත් වැඩක් නැහැ ටයර් සවුත්තු නම්. ටයර් වල තියෙන Tread එක නැත්නම් කට්ට ප්‍රමාණය නිසි මට්ටමක තියෙන්න ඕනේ. පාරේ වතුර තියෙන වෙලාවක වාහනය ලිස්සලා යන්නේ නැතිව පාරේ ග්‍රහණය (Grip) තියාගන්න මේක උදව් වෙනවා. ඒ වගේම ටයර් වල හුළං පීඩනයත් (Tyre Pressure) නියමිත මට්ටමේ පවත්වා ගැනීම ඉතාම වැදගත්. හුළං අඩු වුණොත් වාහනය පාලනය කරන්න අමාරු වෙනවා වගේම වැඩි වුණොත් ටයර් එක පිපිරෙන්න තියෙන අවස්ථාව වැඩියි. මේවා තමයි අපි එදිනෙදා පරීක්ෂා කළ යුතු අවම ආරක්ෂක පියවර.

තවත් වැදගත් දෙයක් තමයි වාහනයේ තිරිංග පද්ධතිය (Braking System). අද කාලේ එන වාහන වල රෝද හතරටම Disc Brakes (ඩිස්ක් බ්‍රේක්) එනවා නම් ඒක ගොඩක් හොඳයි. ඒ වගේම EBD (Electronic Brakeforce Distribution) වැනි තාක්ෂණයන් හරහා වාහනයේ බර අනුව එක් එක් රෝදයට අවශ්‍ය බ්‍රේක් බලය නිවැරදිව බෙදා දෙනවා. වාහනයක් පරීක්ෂා කරන කොට මේ පද්ධති නිසි ලෙස ක්‍රියා කරනවාද කියලා Dashboard එකේ තියෙන වර්ණ සංඥා මඟින් බලාගන්න පුළුවන්. වාහනය ස්ටාර්ට් කරන කොට මේ ලයිට් පත්තු වෙලා නිවී යන්න ඕනේ. එහෙම නොවී දිගටම පත්තු වෙනවා නම් ඒ කියන්නේ පද්ධතියේ දෝෂයක් තියෙනවා කියන එකයි.

NCAP තරු පන්තිය සහ අවසාන උපදෙස

අවසාන වශයෙන් කියන්න තියෙන්නේ වාහනයක ආරක්ෂාව කියන්නේ පෙනෙන දේවල් වලට වඩා ඇතුළත තියෙන තාක්ෂණය මත තීරණය වන දෙයක් බවයි. ලෝකයේ පිළිගත් ආයතන තියෙනවා NCAP වගේ, වාහන වල ආරක්ෂාව ගැන පරීක්ෂණ කරලා තරු පන්තිය (Star Rating) ලබා දෙන. වාහනයක් තෝරාගන්න කොට අවම වශයෙන් තරු 4ක් හෝ 5ක් තියෙන වාහනයක් තෝරාගන්න උත්සාහ කරන්න.

මොකද පාරේ යනකොට ඔයා කොයිතරම් දක්ෂ රියදුරෙක් වුණත් අනෙක් අය කරන වැරදි නිසා ඔයා අනතුරකට ලක් වෙන්න පුළුවන්. ඒ වගේ වෙලාවක ඔයාව බේරගන්නේ වාහනයේ තියෙන මේ කියපු ආරක්ෂක ප්‍රමිතීන් විතරයි. ඒ නිසා වාහනයක් නඩත්තු කරන කොටත් මේ ආරක්ෂක පද්ධති ගැන නිතරම අවධානයෙන් ඉන්න එක රියදුරෙක් විදියට ඔයාගේ වගකීමක්. නියමිත කාලයට සර්විස් එක කරන එක වගේම මේ පද්ධති පරීක්ෂා කරගන්න එකත් අමතක කරන්න එපා. නිරෝගී සහ සුරක්ෂිත ගමනක් යන්න මේ කරුණු ටික හොඳින් හිතට ගන්න.