Spare wheel එක ගැන හරියට ඉගෙනගමු
මේක වාහනයක තියෙන අත්යවශ්යම, ඒත් බොහෝ දෙනෙක් වැඩි අවධානයක් යොමු නොකරන උපාංගයක්, ඒ තමයි ස්පෙයාර් වීල් (Spare Wheel) එක එහෙමත් නැත්නම් අමතර රෝදය. සාමාන්යයෙන් පාරේ යනකොට ටයර් එකක් පන්චර් වුණාම විතරයි අපිට මේ රෝදය මතක් වෙන්නෙ. හැබැයි මේ ක්ෂේත්රයේ ඉන්න අය විදියට Motor Guide අපි දන්නවා, මේ පුංචි රෝදය පිටුපස ලොකු තාක්ෂණික කතාවක් සහ ඔබ දැනගත යුතුම ආරක්ෂිත ක්රමවේද රැසක් තියෙනවා කියලා. ඉතින් අද අපි මේ ගැන ඉතාම සවිස්තරාත්මකව කතා කරමු.
ස්පෙයාර් වීල් වර්ග
මුලින්ම අපි බලමු වාහනවල එන ස්පෙයාර් වීල් වර්ග මොනවාද කියලා. ප්රධාන වශයෙන් වර්ග දෙකක් තියෙනවා. එකක් තමයි "Full-size Spare Wheel" එක. මේක වාහනයේ දැනට තියෙන අනෙක් රෝද හතරටම සමාන ප්රමාණයේ රෝදයක්. අනෙක් වර්ගය තමයි "Temporary Spare Wheel" එහෙමත් නැත්නම් "Space Saver / Donut" කියලා හඳුන්වන රෝදය. මේ ක්ෂේත්රයේ ඉන්න අය විදියට අපි දකින දෙයක් තමයි ගොඩක් අලුත් වාහනවල දැන් එන්නේ ඉඩ ඉතිරි කරගන්න හදපු කුඩා රෝදයක්. මේක බරින් අඩුයි, වාහනයේ ඉඩ ඉතිරි කරනවා, ඒ වගේම ඉන්ධන පිරිමැස්මටත් යම් සහයෝගයක් දෙනවා. හැබැයි මතක තියාගන්න, මේ Space Saver රෝදය දාලා ඔබට සාමාන්ය වේගයෙන් දිගු ගමන් යන්න බැහැ. ඒක තාවකාලික විසඳුමක් විතරයි.
නඩත්තුව සහ හුළං පීඩනය
ස්පෙයාර් වීල් එකක් නඩත්තු කිරීම ගැන කතා කරද්දී බොහෝ දෙනෙක් කරන ලොකුම වැරැද්ද තමයි මාස ගණනාවක් යනකම් ඒකේ හුළං පීඩනය පරීක්ෂා නොකිරීම. රෝදය පාවිච්චි නොකළත් කාලයත් එක්ක ඒකේ තියෙන හුළං ප්රමාණය අඩු වෙනවා. ඇත්තටම හදිසියකදී රෝදය එළියට ගත්තම ඒකේ හුළං නැත්නම් ඒකෙන් ඇති වැඩක් නැහැ.
විශේෂයෙන්ම Space Saver රෝදවලට සාමාන්ය රෝදවලට වඩා වැඩි පීඩනයක් (ගොඩක් වෙලාවට 60 PSI වගේ) අවශ්ය වෙනවා. ඒ නිසා හැම වෙලාවකම වාහනයේ සර්විස් එකක් කරනකොට හෝ මාසෙකට සැරයක්වත් අමතර රෝදයේ හුළං මට්ටම බලන්න අමතක කරන්න එපා. ඒ වගේම ටයර් එකේ රබර් එක අවුරුදු හයකට වඩා පරණ නම්, පාවිච්චි නොකළත් ඒකේ ආරක්ෂිත භාවය අඩු වෙන්න පුළුවන් කියන එකත් මතක තබා ගන්න.
රෝදයක් මාරු කිරීමේදී සැලකිලිමත් විය යුතු කරුණු
රෝදයක් මාරු කරන අවස්ථාවකදී සැලකිලිමත් විය යුතු තාක්ෂණික කරුණු කිහිපයක් තියෙනවා. වාහනය ජැක් එක තියලා උස්සන්න කලින් Lug Nuts තරමක් බුරුල් කරගන්න ඕනේ. ඒ වගේම වාහනය සමතලා පොළොවක නතර කරලා, හෑන්ඩ් බ්රේක් දාලා තියෙන්න ඕනේ. අපි දෙන තවත් වැදගත් උපදෙසක් තමයි, ස්පෙයාර් වීල් එක මාරු කළාට පස්සේ නට් ටික තද කරද්දී 'ස්ටාර් පැටර්න්' (Star Pattern) එකට තද කරන්න කියන එක. ඒ කියන්නේ එක ළඟ තියෙන නට් තද කරන්නේ නැතුව, එකකට එකක් විරුද්ධ පැත්තේ තියෙන නට් තද කිරීම මඟින් රෝදය හරි මැදට adjust වෙනව වගේම ආරක්ෂාවත් තහවුරු වෙනවා.
වේග සීමාවන් සහ ධාවන සීමාවන්
ස්පෙයාර් වීල් එක භාවිත කරලා පාරේ ධාවනය කරද්දී වේගය පාලනය කිරීම ඉතාම වැදගත්. ඔබ ළඟ තියෙන්නේ Space Saver රෝදයක් නම්, පැයට කිලෝමීටර 80ක උපරිම වේග සීමාව ඉක්මවන්න එපා කියලා නිෂ්පාදකයා නිර්දේශ කරනවා. මොකද මේ රෝදය කුඩා නිසා වාහනයේ බ්රේක් පද්ධතියට සහ හැසිරවීමට (Handling) ඒක බලපානවා. විශේෂයෙන්ම වංගු ගන්නා විට සහ තෙත බරිත පාරවල් වලදී වාහනය ලිස්සා යාමේ අවදානමක් තියෙනවා. මේ රෝදය දාගෙන කිලෝමීටර 80-100කට වඩා දුරක් එකදිගට ධාවනය කිරීමත් සුදුසු නැහැ. හැකි ඉක්මනින් පරණ රෝදය හදාගෙන ආපහු සවිකර ගැනීම තමයි නුවණට හුරු.
ආයුධ කට්ටලය සහ පිරිසිදුකම
තවත් වැදගත් දෙයක් තමයි ස්පෙයාර් වීල් එක තියෙන තැන සහ ඒක ගලවන්න අවශ්ය ආයුධ කට්ටලය ගැන දැනුවත් වීම. ගොඩක් වාහනවල මේක තියෙන්නේ ඩිකිය යට වුණාට, සමහර SUV වාහනවල පිටුපස දොරේ හෝ වාහනය යට තියෙන්න පුළුවන්. ඒ වගේම ජැක් එක සහ වීල් බ්රේස් (Wheel Brace) එක නියමිත පරිදි ක්රියා කරනවාද කියලා කලින් පරීක්ෂා කරලා තියෙන්න ඕනේ. රෝදය මාරු කරනකොට ගලවපු නට් ටික වැලි හෝ පස් තියෙන තැනක නොතියා පිරිසිදුව තබා ගැනීමටත් වගබලා ගන්න. නට් වල වැලි රැඳුණොත් ඒවා ආපහු හයි කරනකොට වීල් ස්ටඩ් වල නූල් කැපෙන්න එහෙමත් නැත්තම් පොට කැපෙන්න (Thread damage) ඉඩ තියෙනවා.
Tyre Repair Kit භාවිතය
ඒ වගේම සමහර නවීන වාහනවල දැන් ස්පෙයාර් වීල් එක වෙනුවට "Tyre Repair Kit" එකක් එනවා. මේකෙන් වෙන්නේ ටයර් එක ඇතුළට සීලන්ට් එකක් යවලා හුළං ගහන එක. හැබැයි ටයර් එක පැත්තෙන් ඉරිලා නම් මේ ක්රමය සාර්ථක වෙන්නේ නැහැ. ඒ නිසා ඔබේ වාහනයේ තියෙන්නේ මොන වගේ පද්ධතියක්ද කියලා කලින්ම දැනගෙන ඉන්න එක පාරේදී අතරමං නොවී ඉන්න ලොකු උදව්වක් වේවි.
Motor Guide අපේ උපදෙස
අවසාන වශයෙන් Motor Guide අපි දෙන උපදෙස තමයි ස්පෙයාර් වීල් එක කියන්නේ හදිසි අවස්ථාවකදී ඔබේ ආරක්ෂකයා. ඒ නිසා රෝදය මාරු කළ සැණින් ඔබේ ප්රධාන රෝදය පිළිසකර කරගෙන නැවත සවි කරන්න. කිසිම වෙලාවක තාවකාලික රෝදය දිගුකාලීන විසඳුමක් විදියට පාවිච්චි කරන්න එපා. ඒ වගේම රෝදය මාරු කිරීමේදී ජැක් එක තැබිය යුතු නියමිත ලක්ෂ්ය (Jacking points) ගැන වාහනයේ අත්පොත බලලා නිවැරදිව ඉගෙන ගන්න. නවීන වාහන සහ තාක්ෂණය ගැන මෙවැනිම වටිනා තොරතුරු දැනුවත් වෙන්න Motor Guide එක්ක එකතු වෙන්න අමතක කරන්න එපා.
ලියන ලද්දේ
Nisaga Sandaru
A versatile and highly experienced professional, currently an Automobile undergraduate at the University of Jaffna, with strong technical expertise grounded in hands-on work as a technician with SriLankan Airlines Ground Support Equipment (GSE). Holding an Automobile NVQ Level 3 qualification, along with specialized certifications in Vehicle ECU Programming and Diagnosis, and extensive experience in arc welding and vehicle body painting, and well equipped to handle complex automotive, diagnostic, and fabrication-related tasks with a high level of competence.
