ලිසීං දාන්න ඉන්න අයට මේ වසරේ අලුත් වු නීතිය මෙන්න

ඔබට වාහනයක් ලීසිං කිරීමට සැලසුම් කරනවා නම්, මේ වසරේ (2025) ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව (CBSL) විසින් නිකුත් කරන ලද නවතම නීතිරීති සහ සංශෝධන පිළිබඳව දැනුවත් වීම ඉතා වැදගත්. මේවා මූල්‍ය අංශයේ අවදානම් අඩු කිරීමට සහ විචක්ෂණශීලී ණය දීම ප්‍රවර්ධනය කිරීමට ගත් වැදගත් තීරණ වන අතර, විශේෂයෙන්ම වාහනයේ වටිනාකමට අදාළව ලබා දිය හැකි උපරිම ණය ප්‍රමාණය (Loan-to-Value - LTV අනුපාතය) දැඩි කිරීම මෙහි ප්‍රධානම වෙනස්කමයි.

ණය-වටිනාකම් (LTV) අනුපාත සංශෝධනය

මහ බැංකුව විසින් 2025 ජූලි 18 වැනිදා සිට ක්‍රියාත්මක වන පරිදි වාහන සඳහා ලබා දිය හැකි ලීසිං සහ අනෙකුත් ණය පහසුකම්වල උපරිම LTV අනුපාතය වෙනස් කරල තියෙනවා. මින් අදහස් වන්නේ ඔබ ලීසිං කරන වාහනයේ මුළු වටිනාකමෙන් ඔබට ණයට ගත හැකි උපරිම මුදල පහත පරිදි සීමා වීමයි:

• වාණිජ වාහන (Commercial Vehicles) සදහා: 70%
• පෞද්ගලික වාහන (Motor Cars, SUVs, Vans) සදහා: 50%
• ත්‍රී රෝද රථ (Three-wheelers) සදහා: 50%
• වෙනත් වාහන (Other Vehicles) සදහා: 50%

මෙම සංශෝධනවල ප්‍රායෝගික බලපෑම ගැන කියනවනම් නව නීති නිසා ඔබ වාහනයක් ලීසිං කරන විට, වාහනයේ වටිනාකමෙන් වැඩි කොටසක් මූලික ගෙවීමක් ලෙස (Down Payment) ගෙවීමට සිදුවෙනවා. උදාහරණයක් ලෙස, ඔබ රුපියල් මිලියන 10ක් වටිනා පෞද්ගලික වාහනයක් ලීසිං කරන්නේ නම්, නොවැම්බර් මාසයේ සිට ඔබට උපරිම වශයෙන් රුපියල් මිලියන 5ක් (50%) පමණයි ණයට ගත හැක්කේ. ඉතිරි රුපියල් මිලියන 5 ඔබට මූලිකව ගෙවීමට සිදුවෙනවා.

භාවිත කළ වාහන සඳහා නීති

වාහනයක ලියාපදිංචියට අදාළවද විශේෂ නීති තිබෙනවා.

• වසරකට වඩා පැරණි, ලියාපදිංචි වාහන: ශ්‍රී ලංකාවේ පළමු ලියාපදිංචියෙන් පසු වසරකට වඩා වැඩි කාලයක් භාවිත කර ඇති ලියාපදිංචි වාහන සඳහා ලබා දිය හැකි උපරිම ණය මුදල වාහනයේ වටිනාකමෙන් 70% නොඉක්මවිය යුතුයි.
• නව සහ අවුරුද්දකට අඩු වාහන: ලියාපදිංචි නොකළ වාහන හෝ ලියාපදිංචියෙන් පසු වසරකට අඩු කාලයක් භාවිත කළ වාහන සඳහා ඉහත සඳහන් අලුත්ම LTV අනුපාත (70%, 50% වැනි) බලපානවා.

සංශෝධනවල අරමුණු

මහ බැංකුව මෙම දැඩි කිරීම් සිදු කරනු ලැබුවේ මූලික වශයෙන් පහත අරමුණු මතයි:

• මූල්‍ය පද්ධතියේ අවදානම අඩු කිරීම: ලීසිං ක්ෂේත්‍රයේ අධික ණය දීම පාලනය කිරීම සහ ආයතන අතර LTV අනුපාතවල තිබූ විෂමතා සමබර කිරීමට.
• විචක්ෂණශීලී ණය දීම ප්‍රවර්ධනය: ණය ආයතන වඩාත් වගකීමෙන් යුතුව ණය ලබා දීම දිරිමත් කිරීමයි.
• වාහන ආනයනය සඳහා වන විදේශ විනිමය වියදම් පාලනය කිරීම වැනි සාධක ද වක්‍රව බලපානවා.

ඔබට ඇති ප්‍රායෝගික බලපෑම

මේ සංශෝධනය යටතේ ඔබට වාහනයක් ලබා ගැනීමට අවශ්‍ය වන මූලික ගෙවීමේ ප්‍රමාණය (Down Payment) සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි වී තිබෙනවා. මෙම නීති හේතුවෙන් ඔබට ඔබේ මාසික ආදායම සහ මූලිකව ගෙවීමට ඇති හැකියාව ගැන නැවත සිතා බැලීමට සිදුවෙනවා. ඔබ ගන්නා ණය ප්‍රමාණය අඩුවන නිසා, පොලී ගෙවීම අඩු වුවද, මුලින්ම විශාල මුදලක් අවශ්‍ය වෙනවා.

මේ වසරේ ලංකාවේ ලීසිං දාන්න ඉන්න ඔබට වැදගත්ම දේ තමයි, වාහනයේ වටිනාකමෙන් 50% - 70%ත් අතර ප්‍රමාණයක් පමණක් ණයට ගැනීමට හැකි වීම. එම නිසා, ඔබට ලීසිං පහසුකමක් ලබා ගැනීමට පෙර, ඔබ තෝරා ගන්නා වාහන වර්ගයට අදාළ නවතම LTV අනුපාතය (නොවැම්බර් 9 සිට ක්‍රියාත්මක) පිළිබඳව සහ ඔබේ මූලික ගෙවීමේ හැකියාව පිළිබඳව මූල්‍ය ආයතනය සමඟ නිවැරදිව සාකච්ඡා කර තීරණ ගැනීම ඉතා වැදගත්.

ලීසිං පොලී අනුපාත සහ කාලසීමා

මෑත කාලීනව ශ්‍රී ලංකාවේ සමස්ත පොලී අනුපාත මට්ටම යම් ස්ථාවරත්වයක් පෙන්නුම් කළත්, ලීසිං පොලී අනුපාත (Leasing Rates) තවමත් ආයතනයෙන් ආයතනයට වෙනස් වෙනවා. සාමාන්‍යයෙන් ලීසිං ගිවිසුම්වල උපරිම කාලසීමාව අවුරුදු 5ක් හෝ 7ක් ලෙස ආයතන විසින් සීමා කර තිබෙනවා. කෙසේ වෙතත්, LTV අනුපාත දැඩි කළ නිසා, ආපසු ගෙවීමේ බර සැහැල්ලු කිරීම සඳහා සමහර ආයතන සීමාව ඉක්මවා යෑමට සාකච්ඡා කළ හැකි නමුත්, පොදු රීතිය වන්නේ මේ වසරේදීද උපරිම අවුරුදු 7 සීමාව පවත්වාගෙන යෑමයි. බොහෝ ලීසිං පහසුකම් ස්ථාවර පොලී අනුපාත (Fixed Rate) මත පදනම් වන අතර, මේ වසරේ ආර්ථික අවිනිශ්චිතතාව හේතුවෙන්, ණය දෙන්නන් ස්ථාවර පොලියට වැඩි කැමැත්තක් දක්වනවා.

විදුලි වාහන (Electric Vehicles - EVs) සඳහා වරප්‍රසාද අඩු වීම

මේ සංශෝධනය එක්ක බලාගන්න පුලුවන් වුන තවත් කරුණක්. මීට පෙර විදුලි වාහන ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා වාණිජ වාහනවලට (Commercial Vehicles) සමානව 90% වැනි ඉහළ LTV අනුපාත හිමිව තිබුණා. නමුත් 2025 දී මෙම වරප්‍රසාද සැලකිය යුතු ලෙස අඩු කර තිබෙනවා. නවතම සංශෝධන යටතේ විදුලි පෞද්ගලික වාහන සඳහාද අදාළ LTV අනුපාතය (නොවැම්බර් 9 සිට 50%) බලපානවා. මෙය විදුලි වාහන ලීසිං කරන්නන් මූලිකව ගෙවිය යුතු මුදල වැඩි කිරීමට හේතු වී තිබෙනවා.

ඔබේ ලීසිං තීරණයට පෙර, ඔබ ගනුදෙනු කිරීමට බලාපොරොත්තු වන නිශ්චිත මූල්‍ය ආයතනයෙන් මෙම සියලු කරුණු සහ ඔවුන්ගේ අභ්‍යන්තර රෙගුලාසි පිළිබඳව දැනුවත් වීම වඩාත් සුදුසුයි.