මොකද්ද මේ Blind Spot Monitoring

මොකද්ද මේ Blind Spot Monitoring (BSM)?

වාහන පදවන අපිට ගොඩක් වැදගත් වෙන, එමෙන්ම අත්‍යවශ්‍ය ආරක්ෂිත විශේෂාංගයක් (Safety Feature) තමයි මේ Blind Spot Monitoring (BSM) එහෙමත් නැත්නම් අන්ධ කලාප නිරීක්ෂණ පද්ධතිය කියන්නේ. සරලවම කිව්වොත්, වාහනයක් පදවන කොට අපේ පැති කණ්ණාඩිවලින් (Side Mirrors) පෙනෙන සීමාවට එහායින්, අපිට නොපෙනී වාහනයට සමාන්තරව තවත් වාහනයක් තියෙන්න පුළුවන්. මේ නොපෙනෙන කලාපයට තමයි "Blind Spot" එක කියලා කියන්නේ.

ලේන් එක මාරු කරන්න යන වෙලාවක මේ වගේ නොපෙනෙන තැනක තියෙන වාහනයක් අපේ වාහනයේ හැපෙන්න තියෙන ඉඩකඩ වැඩියි. අන්න ඒ අනතුර වළක්වා ගනිමින් රියදුරු ආරක්ෂාව තහවුරු කරන්න තමයි මේ තාක්ෂණය උදව් වෙන්නේ.

මේ පද්ධතිය වැඩ කරන්නෙ කොහොමද?

මේ පද්ධතිය වැඩ කරන්නේ වාහනයේ දෙපැත්තේ සහ පිටුපස බම්පර් එකේ සවි කරලා තියෙන සංවේදක (Sensors) හෝ රේඩාර් (Radar) තාක්ෂණය හරහායි. වාහනය ධාවනය වන අතරතුර මේ සංවේදක මගින් වාහනය වටා තියෙන අවට පරිසරය නිරන්තරයෙන් පරීක්ෂා කරනවා. යම් හෙයකින් අපේ වාහනයේ අන්ධ කලාපයට (අපිට නොපෙනෙන සීමාවට) වෙනත් වාහනයක් හෝ මෝටර් සයිකලයක් ඇතුළු වුණොත්, පද්ධතිය ඒක ක්ෂණිකව හඳුනා ගන්නවා.

එහෙම වාහනයක් හඳුනා ගත්තම පද්ධතිය රියදුරාට දෘශ්‍ය සංඥාවක් (Visual Alert) මගින් ඒ බව දැනුම් දෙනවා. සාමාන්‍යයෙන් මේ සංඥාව ලැබෙන්නේ පැති කණ්ණාඩියේ (Side Mirror) තියෙන කුඩා කහ හෝ තැඹිලි පාට ලයිට් එකක් දැල්වීම මගින්. සමහර වාහනවල මේ ලකුණ Dash board එකේ හෝ Head-up display (HUD) එකේ පෙන්නනවා.

අපි ලේන් එක මාරු කරන්න සිග්නල් දාන වෙලාවක ඒ පැත්තේ වෙනත් වාහනයක් තිබුණොත්, මේ ලයිට් එක නිවෙමින් පත්තුවෙන්න (Flash වෙන්න) පටන් ගන්නවා වගේම සමහර විට ශබ්දයක් (Beep sound) මගින් රියදුරාව තවදුරටත් දැනුවත් කරනවා. නූතන වාහනවල තියෙන සමහර උසස් BSM පද්ධතිවලට පුළුවන් අනතුරක් වෙන්න යනවා නම් වාහනයේ සුක්කානම (Steering wheel) මදක් පාලනය කරලා හෝ බ්‍රේක් යොදලා වාහනය නැවත ආරක්ෂිතව තමන්ගේ මංතීරුවේ රඳවා ගන්න. හැබැයි අපි මතක තියාගන්න ඕනේ මේක රියදුරාට උදව්වක් (Driver Assistant) විතරයි කියලා.

BSM පද්ධතියක ප්‍රධාන සීමාවන් කිහිපයක්

Blind Spot Monitoring (BSM) කියන්නේ හරිම දියුණු තාක්ෂණයක් වුණත්, ඕනෑම ඉලෙක්ට්‍රොනික පද්ධතියක වගේම මෙහිත් යම් යම් සීමාවන් සහ දුර්වලතා තියෙනවා. මේවා ගැන අවබෝධයෙන් සිටීම ආරක්ෂිත රිය පැදවීමට (Defensive Driving) ඉතාමත් වැදගත්.

• වේගය මත පදනම් වූ සීමාවන්: බොහෝ වාහනවල BSM පද්ධතිය වැඩ කරන්න පටන් ගන්නේ වාහනය යම් නිශ්චිත වේගයකට වඩා (උදාහරණයක් ලෙස පැයට කිලෝමීටර් 10ක් හෝ 30ක්) වේගයෙන් යනවා නම් විතරයි. ඒ නිසා ඉතා අඩු වේගයකින් වාහන තදබදයක යන විට හෝ වාහනය නවතා ඇති විට මේ පද්ධතිය ක්‍රියා නොකරන්න පුළුවන්.
• හඳුනාගත හැකි වස්තූන්ගේ ස්වභාවය: මේ පද්ධතිය ප්‍රධාන වශයෙන් නිර්මාණය කරලා තියෙන්නේ කාර්, වෑන්, බස් වැනි ලොකු වාහන හඳුනාගන්නයි. ඉතා කුඩා මෝටර් සයිකල්, බයිසිකල් හෝ පාරේ යන පදිකයන් සැමවිටම නිවැරදිව හඳුනාගැනීමට සංවේදක අපොහොසත් වෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසා "ලයිට් එක පත්තු වුණේ නැහැනේ" කියලා විශ්වාස කරලාම ලේන් එක මාරු කිරීම අනතුරුදායකයි.
• කාලගුණික සහ පරිසර සාධක: රේඩාර් තරංගවලට අධික වර්ෂාව, මීදුම හෝ හිම පතනය බාධාවක් වෙන්න පුළුවන්. මෙවැනි වෙලාවලදී සංවේදකවලින් නිකුත් කරන තරංග නිවැරදිව ආපසු නොපැමිණීම නිසා පද්ධතිය අක්‍රිය වෙන්න හෝ වැරදි සංඥා (False Alerts) නිකුත් වෙන්න පුළුවන්. ඒ වගේම වාහනයේ බම්පරයේ සංවේදක තියෙන තැන මඩ හෝ කුණු තැවරිලා තිබුණොත් පද්ධතියේ සංවේදීතාව අඩු වෙනවා.
• මාර්ගයේ ස්වභාවය: වංගු සහිත පාරවල්වල සහ කඳු පල්ලම් සහිත පාරවල්වල ධාවනය කරන විට BSM පද්ධතිය නිවැරදිව ක්‍රියා නොකරන්න පුළුවන්. උදාහරණයක් විදියට, වංගුවකදී පිටුපසින් එන වාහනය සංවේදකයේ සීමාවෙන් බැහැරව තිබෙන්නට ඉඩ තියෙනවා.
• පටු වාහන සහ කුඩා ඉඩකඩ: අපේ වාහනයට ඉතාමත් සමීපව හෝ ඉතාමත් ඈතින් වාහනයක් ගමන් කරනවා නම්, රේඩාර් කලාපයට එය නිවැරදිව හසු නොවෙන්න ඉඩ තියෙනවා. විශේෂයෙන්ම පටු මංතීරුවල ධාවනය කරන විට මේ තත්ත්වය ඇති විය හැකියි.

මේ සීමාවන් නිසා තමයි හැමවිටම කියන්නේ "BSM කියන්නේ සහායකයක් විතරයි" කියලා. වාහනය පදවන ඔබ නිතරම කණ්ණාඩි බලන එක සහ Shoulder check එක අත්හරින්න හොඳ නැහැ.