Oxygen sensors එක සහ ඉන්ධන කාර්යක්ෂමතාවය අතර ඇති සම්බන්ධය දැනගමු.
Oxygen sensors සහ ඉන්ධන කාර්යක්ෂමතාවය අතර ඇති සම්බන්ධය දැනගමු
ඔබේ වාහනයේ ඉන්ධන පිරිමැස්ම ගැන කතා කරද්දී අපට අමතක කරන්නම බැරි වැදගත් කොටසක් තමයි Oxygen Sensor (O2 Sensor) එක කියන්නේ. සරලවම කිව්වොත්, මෙය ඔබේ වාහනයේ එන්ජිමට "ඇස් දෙක" වගේ ක්රියා කරමින්, ඉන්ධන දහනය නිවැරදිව සිදුවෙනවාද කියලා නිරන්තරයෙන් පරීක්ෂා කරනවා.
මෙන්න මේ සම්බන්ධය ගැන සරලව තේරුම් ගනිමු.
Oxygen Sensor එකෙන් වෙන්නේ මොකක්ද?
සාමාන්යයෙන් එන්ජිමක් ඇතුළේ ඉන්ධන සහ වාතය නිසි අනුපාතයකට මිශ්ර වෙලා තමයි දහනය වෙන්නේ. එන්ජිමෙන් පිටවන දුම පරීක්ෂා කරලා, ඒ දුම ඇතුළේ ඔක්සිජන් කොච්චර ප්රමාණයක් ඉතිරි වෙලා තියෙනවාද කියලා මැන බලන එක තමයි මේ සෙන්සර් එකෙන් කරන්නේ. මේ දත්තය එන්ජිමේ පාලක ඒකකයට (ECU) ලබා දුන්නාම, ඊළඟ වතාවේ එන්ජිමට යැවිය යුතු ඉන්ධන ප්රමාණය ECU එක මගින් තීරණය කරනවා.
ඉන්ධන කාර්යක්ෂමතාවයට බලපාන්නේ කොහොමද?
ඔක්සිජන් සෙන්සර් එක හරියට වැඩ කරන්නේ නැති වුණාම, එන්ජිමට ලැබෙන වාතය සහ ඉන්ධන අනුපාතය අවුල් වෙනවා. බොහෝ විට වෙන්නේ සෙන්සර් එක වැරදි දත්ත ලබා දීම නිසා ECU එක මගින් අවශ්ය ප්රමාණයට වඩා වැඩි ඉන්ධන ප්රමාණයක් (Rich Mixture) සිලින්ඩර ඇතුළට මුදා හැරීමයි. මෙන්න මේ නිසා තමයි වාහනයේ ඉන්ධන පාවිච්චිය එකපාරටම වැඩි වෙන්නේ.
සෙන්සර් එක අඩපණ වූ විට එන්ජිම අනවශ්ය ලෙස ඉන්ධන දහනය කරනවා. ඉන්ධන වැඩිපුර දහනය වීම නිසා කළු දුම පිටවීම සහ එන්ජිමේ පණ ගැන්වීමේ අපහසුතා ඇති වෙන්න පුළුවන්.
සෙන්සර් එක නරක් වී ඇති බව හඳුනා ගන්නේ කොහොමද?
ඔබේ වාහනයේ ඉන්ධන කාර්යක්ෂමතාවය 10% - 40% අතර ප්රමාණයකින් අඩු කරන්න මේ එක කුඩා සෙන්සර් එකකට පුළුවන්. වාහනයේ Dash Board එකේ Check Engine Light එක දැල්වීම, එන්ජිමෙන් අසාමාන්ය ශබ්ද ඇසීම හෝ ඉන්ධන ගඳක් දැනීම මෙහි මූලික ලක්ෂණයි. විශේෂයෙන්ම කිලෝමීටර් 80,000 - 100,000 අතර ධාවනය වූ වාහනවල මේ සෙන්සර් එක පිරිසිදු කිරීම හෝ මාරු කිරීම ඉතා වැදගත්.
ඒ වගේම නිවැරදිව ක්රියා කරන ඔක්සිජන් සෙන්සර් එකක් මගින් ඔබේ ඉන්ධන වියදම සැලකිය යුතු ලෙස අඩු කරගන්න වගේම, පරිසරයට පිටවන අහිතකර වායු ප්රමාණය අවම කරගන්නත් පුළුවන්. ඔබේ වාහනයේ ඉන්ධන පාවිච්චිය හදිසියේම වැඩි වෙලා නම්, මුලින්ම පරීක්ෂා කරලා බලන්න ඕන තැනක් තමයි මේ Oxygen Sensor එක.
ඔබේ වාහනයේ Check Engine Light එක දැල්වී තිබෙනවා නම්, එය නොසලකා හැරීමෙන් ඉදිරියේදී එන්ජිමට වගේම ඔබේ මුදල් පසුම්බියටත් ලොකු පාඩුවක් වෙන්න පුළුවන්. විශේෂයෙන්ම Oxygen Sensor එකේ දෝෂයක් නිසා මේ ලයිට් එක දැල්වෙනවා නම්, පහත පියවර අනුගමනය කිරීම වැදගත්:
1. මුලින්ම කරන්න ඕන දේ තමයි Scanning (ස්කෑන් කිරීම)
වාහනය ගරාජ් එකකට හෝ සර්විස් සෙන්ටර් එකකට ගෙන ගොස් OBD-II Scanner යන්ත්රයක් මගින් පරිගණක පරීක්ෂාවක් කරගන්න. එහිදී ලැබෙන "Error Code" එක (උදාහරණයක් ලෙස: P0130, P0135) මගින් ගැටලුව තියෙන්නේ ඔක්සිජන් සෙන්සර් එකේමද, එහෙමත් නැත්නම් වෙනත් වයර් සම්බන්ධතාවයකද කියලා හරියටම දැනගන්න පුළුවන්.
2. සෙන්සර් එක පිරිසිදු කිරීම (Cleaning)
සමහර වෙලාවට සෙන්සර් එක ක්රියාවිරහිත නොවී, ඒ මත කාබන් (මැලියම්) බැඳීම නිසා වැරදි දත්ත ලබා දෙන්න පුළුවන්. එවැනි අවස්ථාවක විශේෂිත Sensor Cleaner එකක් පාවිච්චි කරලා එය පිරිසිදු කිරීමෙන් ලොකු මුදලක් ඉතිරි කරගන්න පුළුවන්.
3. වාතය කාන්දු වීම් පරීක්ෂා කිරීම (Air Leaks)
එන්ජිමට වාතය ඇතුළු වන බට (Intake Manifold) හෝ දුම පිටවන බට (Exhaust) වල සිදුරු තිබුණොත්, ඔක්සිජන් සෙන්සර් එක හිතන්නේ එන්ජිමට වාතය වැඩියි කියලායි. එවිට එය අනවශ්ය ලෙස ඉන්ධන වැඩිපුර ලබා දෙනවා. ඒ නිසා බටවල කාන්දු වීම් තියෙනවාද කියලා බලන එක ඉතා වැදගත් වෙනවා.
4. සෙන්සර් එක මාරු කිරීම (Replacement)
සෙන්සර් එක සම්පූර්ණයෙන්ම අක්රිය වෙලා නම්, එය අලුත් එකකින් ප්රතිස්ථාපනය කරන්න වෙනවා. බාල වර්ගයේ සෙන්සර් දානවාට වඩා ඔබේ වාහනයට ගැලපෙන (Genuine/OEM) සෙන්සර් එකක් දැමීමෙන් ඉන්ධන පිරිමැස්ම උපරිම කරගන්න පුළුවන්.
මතක තබා ගන්න: Check Engine ලයිට් එක දැල්වී දිගුකාලීනව ධාවනය කිරීමෙන් ඔබේ වාහනයේ Catalytic Converter එක (දුම් පිරිපහදු ඒකකය) අක්රීය වෙන්න පුළුවන්. එය මාරු කිරීම ඔක්සිජන් සෙන්සර් එකකට වඩා දස ගුණයක් පමණ මිල අධිකයි.
ලියන ලද්දේ
Nisaga Sandaru
A versatile and highly experienced professional, currently an Automobile undergraduate at the University of Jaffna, with strong technical expertise grounded in hands-on work as a technician with SriLankan Airlines Ground Support Equipment (GSE). Holding an Automobile NVQ Level 3 qualification, along with specialized certifications in Vehicle ECU Programming and Diagnosis, and extensive experience in arc welding and vehicle body painting, and well equipped to handle complex automotive, diagnostic, and fabrication-related tasks with a high level of competence.
