මොකද්ද මේ Adaptive High Beam කියන්නෙ?
Motor Guide අපි අද කතා කරන්නෙ වාහන වල තියෙන හුඟක් වටිනා වගේම ගොඩක් දෙනෙක් හරියටම දැනුවත් නැති සුපිරි තාක්ෂණික අංගයක් ගැන. ඒ තමයි Adaptive High Beam (AHB) එහෙමත් නැත්නම් Adaptive Driving Beam (ADB) කියලා කියන ලයිට් සිස්ටම් එක. රාත්‍රී කාලයේදී වාහනයක් පදවනකොට අපිට තියෙන ලොකුම අභියෝගයක් තමයි පාර හොඳට පේන්න හෙඩ් ලයිට්ස් පාවිච්චි කරන එක. High Beam එක නැත්නම් අපි සාමාන්‍යයෙන් කියන ඩබල් ලයිට් එක දාගෙන යනකොට පාර ඈතට හොඳින් පේනවා. හැබැයි ඒකෙන් ඉස්සරහින් එන වාහන වල රියදුරන්ගේ ඇස් නිලංකාර වෙලා විශාල අපහසුතාවයකට පත්වෙනවා. මේ ප්‍රශ්නෙට නියම තාක්ෂණික විසඳුමක් විදියට තමයි මේ Adaptive High Beam තාක්ෂණය ලෝකෙට හඳුන්වා දුන්නෙ.
මේක කොහොමද වැඩ කරන්නෙ?
මේක කොහොමද වැඩ කරන්නෙ කියලා අපි සරලවම බලමු. සාමාන්‍යයෙන් අපේ වාහන වල තියෙන සාමාන්‍ය Auto High Beam සිස්ටම් එකකින් වෙන්නෙ ඉස්සරහින් වාහනයක් එනකොට හරි ඉස්සරහින් තවත් වාහනයක් යනකොට හරි High Beam එක සම්පූර්ණයෙන්ම Low Beam එකට මාරු කරන එකයි. හැබැයි මේ Adaptive High Beam එක ඊට වඩා ගොඩක් වෙනස් වගේම ගොඩක් බුද්ධිමත් සිස්ටම් එකක්. මේ ක්ෂේත්‍රයේ ඉන්න අය විදියට අපි දන්නවා මේකෙදි සිද්ධ වෙන්නෙ ඉස්සරහින් එන වාහනයට විතරක් ලයිට් එළිය වැදෙන්නෙ නැති වෙන්න හෙඩ්ලයිට් එකේ ඒ නිශ්චිත කොටස විතරක් නිවා දැමීම හෝ අඳුරු කිරීමයි. ඒ කියන්නෙ ඉස්සරහින් එන වාහනය තියෙන දිශාව හැර පාරෙ අනිත් හැම තැනක්ම දිගටම High Beam එකෙන්ම ඉතාම පැහැදිලිව වෙනදා වගේම ආලෝකමත් වෙලා තියෙනවා.
තාක්ෂණික ක්‍රියාවලිය (Technical Mechanics)
මේ තාක්ෂණය ක්‍රියාත්මක වෙන්නෙ කොහොමද කියන එක තාක්ෂණික පැත්තෙන් බැලුවොත්, මේකට ප්‍රධාන වශයෙන්ම උදව් වෙන්නෙ වාහනයේ ඉස්සරහ වින්ඩ්ස්ක්‍රීන් එකේ, ඒ කියන්නෙ මැද කන්නාඩිය කිට්ටුව සවි කරලා තියෙන කැමරා පද්ධතිය සහ සෙන්සර්ස්. මේ කැමරාව මඟින් පාරෙ ඉස්සරහින් එන වාහන වල ලයිට් එළිය වගේම අපිට ඉස්සරහින් යන වාහන වල පිටුපස ලයිට් (Tail lights) නිරන්තරයෙන්ම නිරීක්ෂණය කරනවා. ඒ දත්ත වාහනයේ තියෙන ප්‍රධාන පරිගණකය එහෙමත් නැත්නම් ECU එක මඟින් ක්ෂණිකව විශ්ලේෂණය කරලා හෙඩ්ලයිට් එක පාලනය කරනවා. මේ සඳහා නවීන වාහන වල බහුලවම පාවිච්චි කරන්නෙ Matrix LED කියන හෙඩ්ලයිට් තාක්ෂණයයි. මේ Matrix LED ලයිට් එකක් ඇතුළෙ කුඩා LED බල්බ් විශාල ප්‍රමාණයක් තියෙනවා. මේ එක එක LED බල්බ් එක වෙන වෙනම ක්‍රියා විරහිත කරන්න හෝ ඒවයේ ආලෝකය අඩු වැඩි කරන්න මේ සිස්ටම් එකට පුළුවන්.
ඉතින් ඉස්සරහින් වාහනයක් එනකොට, ඒ වාහනය දෙසට විහිදෙන LED බල්බ් ටික විතරක් නිවිලා යනවා. ඒ වාහනය පහු කරලා ගියාම ආයෙත් ඒ බල්බ් ටික පත්තුවෙනවා. ඒ වගේම ඉස්සරහින් තවත් වාහනයක් අපිට ඉස්සරහින් එකම දිශාවට යනවා නම්, ඒ වාහනයේ පිටුපස හරියට විතරක් ආලෝකය නොවැටෙන සෙවනැල්ලක් වැනි කොටසක් නිර්මාණය කරලා, වාහනයේ දෙපැත්තෙන් පාර දිගටම ආලෝකමත් කරන්න මේ සිස්ටම් එක සමත් වෙනවා. මේක ඇත්තටම මාරම තාක්ෂණයක්.
ලැබෙන ප්‍රායෝගික වාසි
රෑ පාලුවෙ පාරක වාහනයක් පදවනකොට මේකෙන් ලැබෙන සහනය මෙන්න මේකයි කියලා කියන්න බැහැ. සාමාන්‍යයෙන් රෑට වාහනයක් පදවනකොට පාර දෙපැත්තෙ ඉන්න පදිකයෝ, බයිසිකල් කරුවෝ වගේම පාර අයිනෙ නවත්තලා තියෙන වාහන වගේ දේවල් කලින්ම අඳුරගන්න High Beam එක අනිවාර්යයි. හැබැයි ඉස්සරහින් වාහන එනකොට අපිට සිද්ධ වෙනවා ලයිට් එක Low beam කරන්න. ඒ වෙලාවට පාර දෙපැත්ත පේන ප්‍රමාණය ගොඩක් අඩු වෙනවා. මේ Adaptive High Beam සිස්ටම් එක නිසා ඉස්සරහින් එන වාහනයට බාධාවක් වෙන්නෙත් නැහැ, ඒ වගේම පාර දෙපැත්ත දිගටම හොඳින් ආලෝකමත්ව පේන නිසා අනතුරු සිදුවීමේ ප්‍රවණතාවය ගොඩක් අඩු වෙනවා. මේක රියදුරාට වගේම පාරෙ ගමන් කරන අනිත් අයටත් එක වගේ ආරක්ෂාවක් ගෙන දෙන විශිෂ්ට තාක්ෂණයක්.
නඩත්තුව සහ ක්‍රමාංකනය (Calibration)
මේ ක්ෂේත්‍රයේ ඉන්න අය විදියට අපි නිතරම දකින දෙයක් තමයි මේ වගේ සංකීර්ණ තාක්ෂණික පද්ධති ගැන රියදුරන් සතු දැනුම අඩුකම. මේ සිස්ටම් එක හරියටම වැඩ කරන්න නම් වාහනයේ තියෙන කැමරාව සහ සෙන්සර්ස් නියමිත පරිදි ක්‍රමාංකනය (Calibration) වෙලා තියෙන්න ඕනේ. උදාහරණයක් විදියට වාහනයේ ඉස්සරහ වින්ඩ්ස්ක්‍රීන් එක කැඩිලා අලුතින් එකක් දැම්මොත්, එහෙමත් නැත්නම් වාහනයේ ඉස්සරහ බම්පර් එක වැදිලා රෙපෙයාර් එකක් කරොත් අනිවාර්යයෙන්ම මේ කැමරා සහ සෙන්සර්ස් නැවත calibrate කරන්න සිද්ධ වෙනවා. එහෙම නොකරොත් සිස්ටම් එකෙන් වැරදි දත්ත ලබාගෙන ඉස්සරහින් එන වාහන වලට ලයිට් එළිය වදින්න සලස්වන්න පුළුවන්, නැත්නම් අනවශ්‍ය වෙලාවට ලයිට් නිවෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසා මෙවැනි තාක්ෂණයක් තියෙන වාහනයක් නඩත්තු කිරීමේදී සුදුසුකම් ලත් කාර්මික ශිල්පියෙකු ලවාම වැඩ කරවා ගැනීම ඉතාම වැදගත්.
විවිධ නම්, එකම අරමුණ
තවත් දෙයක් තමයි මේ Adaptive High Beam තාක්ෂණය විවිධ වාහන නිෂ්පාදකයින් විවිධ නම් වලින් හඳුන්වනවා. Audi සමාගම මේක Matrix LED කියලා හඳුන්වද්දි, BMW සමාගම Selective Beam කියලා හඳුන්වනවා. මර්සිඩීස් බෙන්ස් වාහන වල මේක Multibeam LED විදියට දකින්න ලැබෙනවා.
නම මොකක් වුණත් මේ හැම එකකම මූලික පරමාර්ථය සහ ක්‍රියාවලිය සමානයි. සමහර පැරණි මාදිලි වල මේ සඳහා LED බල්බ් වෙන වෙනම නිවනවා වෙනුවට හෙඩ්ලයිට් එක ඇතුළෙ තියෙන කුඩා මෝටර් මඟින් ලයිට් බීම් එක දෙපැත්තට හෝ ඉහළ පහළට හැරවීමක් සිදු කළා. නමුත් නවීන වාහන වල තියෙන්නෙ සම්පූර්ණයෙන්ම ඉලෙක්ට්‍රොනිකව පාලනය වන LED පද්ධති. මේ තාක්ෂණය නිසා රෑ කාලයේදී රියදුරාට දැනෙන මහන්සිය ගොඩක් අඩු වෙනවා. මොකද පාර හොඳින් පෙනෙන නිසා ඇස් වෙහෙසන්න අවශ්‍ය වෙන්නෙ නැහැ වගේම, ලයිට් එක ඩිම් කරන්න සහ ඩබල් කරන්න කියලා ලීවර් එක නිතරම ක්‍රියාත්මක කරන්න අවශ්‍ය වෙන්නෙත් නැහැ. හැමදේම සිද්ධ වෙන්නෙ ස්වයංක්‍රීයවයි.
පරිසරයට අනුගත වීම
ඒ වගේම පාරෙ තියෙන ආලෝක තත්ත්වය අනුවත් මේ සිස්ටම් එක තීරණ ගන්නවා. උදාහරණයක් විදියට වාහනය නගරබද හොඳින් ආලෝකමත් පාරකට ඇතුළු වුණාම, පාරෙ තියෙන වීදි ලාම්පු වල ආලෝකය හඳුනාගෙන මේ සිස්ටම් එක ස්වයංක්‍රීයවම High Beam එක ක්‍රියා විරහිත කරලා Low Beam එකට මාරු වෙනවා. මොකද නගරබදව High Beam එකක් අවශ්‍ය වෙන්නෙ නැහැ. ඒ වගේම වාහනයේ වේගය අනුවත් මේ ලයිට් විහිදෙන දුර සහ පළල වෙනස් කරන්න සමහර දියුණු Adaptive High Beam පද්ධති වලට පුළුවන්. අධිවේගී මාර්ගයක වේගයෙන් යනකොට ඈත ලෙහෙසියෙන් පෙනෙන්න ලයිට් බීම් එක පටු කරලා ගොඩක් ඈතට විහිදුවන අතර, සාමාන්‍ය පාරක අඩු වේගයෙන් යනකොට දෙපැත්ත හොඳින් පෙනෙන සේ ලයිට් බීම් එක පළල් කිරීමක් සිදු කරනවා.
තවත් විශේෂ දෙයක් තමයි මේ සිස්ටම් එකට පාර දෙපැත්තෙ තියෙන නාමපුවරු සහ සංඥා පුවරු වලින් පරාවර්තනය වන ආලෝකයත් හඳුනාගන්න පුළුවන් වීම. සාමාන්‍ය High Beam එකක් දාගෙන යනකොට මේ පුවරු වලින් එන ආලෝකය නිසා රියදුරාගේ ඇස් නිලංකාර වෙන්න පුළුවන්. හැබැයි මේ බුද්ධිමත් පද්ධතිය මඟින් ඒ පුවරු දෙසට විහිදෙන ආලෝකය තරමක් දුරට පාලනය කරලා රියදුරාට පහසුවක් සලසනවා. මේ හැමදේම සිද්ධ වෙන්නෙ තත්පරයකින් සියයෙන් පංගුවක් වගේ ඉතාම කෙටි කාලයක් ඇතුළතයි. අපිට නොදැනීම වාහනයේ පරිගණකය මඟින් මේ හැම තීරණයක්ම ගන්නවා.
සීමාවන් සහ අවවාද
නමුත් අපි මතක තබා ගත යුතු තවත් කරුණක් තියෙනවා. අධික වැසි හෝ තද මීදුම පවතින අවස්ථාවලදී මේ කැමරා පද්ධති වලට නිවැරදිව දත්ත ලබාගැනීමට අපහසු වෙන්න පුළුවන්. එවැනි අවස්ථාවලදී මේ සිස්ටම් එක ස්වයංක්‍රීයවම අක්‍රිය වෙලා, සාමාන්‍ය ලයිට් පද්ධතියක් බවට පත්වෙන්න ඉඩ තියෙනවා. ඒ වගේම සමහර අය වාහන වල පෙනුම වෙනස් කරන්න හෙඩ්ලයිට් වලට විවිධ ටින්ට් ෆිල්ම් හෝ වෙනත් ස්ටිකර් වර්ග අලවනවා. මේ ක්ෂේත්‍රයේ ඉන්න අය විදියට අපි නිතරම කියන්නෙ Adaptive High Beam තියෙන වාහනයක හෙඩ්ලයිට් වලට ඒ වගේ කිසිම වෙනස්කමක් කරන්න එපා කියලා. මොකද ඒකෙන් ලයිට් එකෙන් පිටවන ආලෝක ධාරාවේ දිශාව සහ ස්වභාවය වෙනස් වෙලා මුළු සිස්ටම් එකම අවුල් වෙන්න පුළුවන්.
Motor Guide අපේ උපදෙස
Motor Guide අපේ උපදෙස තමයි, ඔබ Adaptive High Beam තාක්ෂණය සහිත වාහනයක් පාවිච්චි කරනවා නම්, එහි උපරිම ප්‍රයෝජනය ගන්න වගේම පද්ධතියේ ආරක්ෂාව ගැනත් සැලකිලිමත් වෙන්න. විශේෂයෙන්ම රාත්‍රී කාලයේදී වින්ඩ්ස්ක්‍රීන් එකේ කැමරාව තියෙන හරිය පිරිසිදුව තබා ගැනීමට වගබලා ගන්න. කුණු, දූවිලි හෝ මීදුම නිසා කැමරාව වැසුණොත් මේ සිස්ටම් එක නිවැරදිව වැඩ නොකරන්න පුළුවන්. එමෙන්ම වාහනයේ ලයිට් සිස්ටම් එකේ යම් දෝෂයක් පෙන්වනවා නම්, සාමාන්‍ය ඉලෙක්ට්‍රීෂියන් කෙනෙක් ළඟට නොයා මේ පිළිබඳව මනා පළපුරුද්දක් සහ නවීන ස්කෑනර් යන්ත්‍ර ඇති සේවාස්ථානයක් වෙත පමණක් වාහනය යොමු කරන්න. මොකද මේවා ඉතාම සංවේදී සහ මිල අධික තාක්ෂණික උපාංග නිසා නිසි නඩත්තුව අත්‍යවශ්‍යයි.
ඒ වගේම නවීන වාහන සහ තාක්ෂණය ගැන මෙවැනිම වටිනා තොරතුරු දැනගන්න හැමදාමත් අපේ Motor Guide එක්ක රැඳී ඉන්න කියලත් මතක් කරනව.
ලියන ලද්දේ
Nisaga Sandaru
A versatile and highly experienced professional, currently an Automobile undergraduate at the University of Jaffna, with strong technical expertise grounded in hands-on work as a technician with SriLankan Airlines Ground Support Equipment (GSE). Holding an Automobile NVQ Level 3 qualification, along with specialized certifications in Vehicle ECU Programming and Diagnosis, and extensive experience in arc welding and vehicle body painting, and well equipped to handle complex automotive, diagnostic, and fabrication-related tasks with a high level of competence.
