Motobike එකක ස්ප්‍රොකට් ප්‍රමාණය වෙනස් කිරීමෙන් ටොප් ස්පීඩ් සහ පිකප් එකට වන බලපෑම
Motobike එකක ස්ප්‍රොකට් ප්‍රමාණය වෙනස් කිරීමෙන් ටොප් ස්පීඩ් සහ පිකප් එකට වන බලපෑම
බයික් එකක චේන් එකයි ස්ප්‍රොකට් (Sprocket) කට්ටලයයි කියන්නේ එන්ජිමේ පවර් එක රෝදයට ගෙනියන ප්‍රධානම පාලම. ගොඩක් අය බයික් එකේ වේගය වැඩි කරගන්න හෝ ඇදීමේ බලය (Pickup) වැඩි කරගන්න ස්ප්‍රොකට් වල දත් ප්‍රමාණය වෙනස් කරනවා. මේකට අපි කාර්මික භාෂාවෙන් කියන්නේ "Gearing Ratio" එක වෙනස් කරනවා කියලා. Motor Guide අපි අද පැහැදිලි කරන්නම් මේ දත් ප්‍රමාණයන් එක්ක සෙල්ලම් කරද්දී බයික් එකේ ධාවනයට මොකද වෙන්නේ කියලා.
ස්ප්‍රොකට් රේෂියෝ (Sprocket Ratio) එකේ සරල සිද්ධාන්තය
මුලින්ම දැනගන්න ඕනේ බයික් එකේ ස්ප්‍රොකට් දෙකක් තියෙනවා කියලා. එකක් එන්ජිම ගාව තියෙන පොඩි එක (Front/Engine Sprocket), අනික පිටිපස්සේ රෝදේ තියෙන ලොකු එක (Rear Sprocket). මේ දෙකේ තියෙන දත් ප්‍රමාණයන් අතර අනුපාතය තමයි බයික් එකේ වේගය සහ බලය තීරණය කරන්නේ. ඔයා මේ දත් ප්‍රමාණය එකක් හරි වෙනස් කළොත්, ඒක බයික් එකේ මුළු ගියර් පද්ධතියටම බලපානවා. ඒක හරියට බයිසිකලයක ගියර් මාරු කරනවා වගේ වැඩක්.
පිකප් එක (Acceleration) වැඩි කරගන්නේ කොහොමද?
ඔයාට ඕනේ බයික් එක ස්ටාර්ට් කරපු ගමන් වේගයෙන් ඉස්සරහට විදින ගතිය වැඩි කරගන්න නම්, ඒ කියන්නේ පිකප් එක වැඩි කරගන්න නම්, ඔයාට කරන්න පුළුවන් දේවල් දෙකක් තියෙනවා. එකක් තමයි ඉස්සරහා ස්ප්‍රොකට් එකට දත් අඩු එකක් දාන එක, එහෙමත් නැත්නම් පිටිපස්සේ ස්ප්‍රොකට් එකට දත් වැඩි එකක් දාන එක.
මේක කළාම කඳු පදින්න ලේසියි වගේම බයික් එකට ඕනෑම බරක් ඇදගෙන යන්න පුළුවන් ශක්තිය ලැබෙනවා. හැබැයි මෙතනදී මතක තියාගන්න ඕනේ දේ තමයි, පිකප් එක වැඩි වෙද්දී ඔයාගේ "Top Speed" එක හෙවත් උපරිම වේගය අඩු වෙනවා කියන එක.
ටොප් ස්පීඩ් (Top Speed) වැඩි කරගන්නේ කොහොමද?
ඔයා නිතරම දුර ගමන් යනවා නම් සහ අඩු RPM එකකුන් වැඩි වේගයකින් යන්න ඕනේ නම්, ඔයා කරන්න ඕනේ "Tall Gearing" වලට යන එකයි. ඒ කියන්නේ ඉස්සරහා ස්ප්‍රොකට් එකට දත් වැඩි එකක් දාන එක හෝ පිටිපස්සේ ස්ප්‍රොකට් එකට දත් අඩු එකක් දාන එක.
මෙහෙම කළාම එන්ජිම ලොකු වෙහෙසක් නොවී වැඩි වේගයකින් යන්න පුළුවන්. හැබැයි මේකේ අවාසිය තමයි බයික් එකේ පිකප් එක අඩු වෙන එක. ට්‍රැෆික් එකේ ඉද්දී හෝ කන්දක් නගිද්දී බයික් එක ඇදගෙන යන්න එන්ජිමට ලොකු වෙහෙසක් ගන්න වෙනවා වගේම ගියර් මාරු කරන වාර ගණනත් වැඩි වෙනවා.
එන්ජිමට සහ ඉන්ධන වලට වන බලපෑම
ස්ප්‍රොකට් රේෂියෝ එක ඕනෑවට වඩා වෙනස් කරන එක එන්ජිමට එච්චර හොඳ නැහැ. උදාහරණයක් විදිහට ටොප් ස්පීඩ් ගන්න කියලා පිකප් එක ගොඩක් අඩු කළොත්, එන්ජිම නිතරම "Load" එකකින් දුවන්න වෙන්නේ. එතකොට ඉන්ධන පිරිමැස්ම අඩු වෙනවා වගේම එන්ජිම රත් වෙන්නත් පුළුවන්.
ඒ වගේම වැරදි ස්ප්‍රොකට් එකක් දැම්මම ඔයාගේ Speedometer එකේ පෙන්වන වේගය (Speedometer Reading) වැරදි වෙන්නත් ඉඩ තියෙනවා, මොකද ගොඩක් බයික් වල වේගය මනින්නේ එන්ජිමේ කැරකෙන වේගය අනුව නිසා.
Motor Guide අපේ උපදෙස්: ස්ප්‍රොකට් වෙනස් කරනවා නම් එකපාර දත් ගොඩක් වෙනස් කරන්න එපා. සාමාන්‍යයෙන් ඉස්සරහා එකේ දත් 1ක් වෙනස් කරනවා කියන්නේ පිටිපස්සේ එකේ දත් 3ක් විතර වෙනස් කරනවා වගේ වැඩක්. ඒ නිසා ඉතාම සුළුවෙන් වෙනස් කරලා බලන්න.
ඒ වගේම ස්ප්‍රොකට් මාරු කරද්දී අනිවාර්යයෙන්ම චේන් එකත් අලුතින් දාන්න. පරණ චේන් එකකට අලුත් ස්ප්‍රොකට් දැම්මම ඒක ඉක්මනින්ම ගෙවී යනවා. හොඳ වර්ගයක "Chain Kit" එකක් පාවිච්චි කරන එක ආරක්ෂාවට වගේම කල්පැවැත්මටත් ඉතාම වැදගත්.
අවසාන වශයෙන් කියන්න තියෙන්නේ, බයික් එක හදපු ඉංජිනේරුවෝ ඒකට ගැලපෙනම රේෂියෝ එක තමයි දීලා තියෙන්නේ. ඔයාගේ අවශ්‍යතාවය අනුව පොඩි වෙනසක් කළාට කමක් නැහැ, හැබැයි ඒක එන්ජිමේ සීමාවන් ඇතුළේ කරන්න වගබලා ගන්න. අනවශ්‍ය විදිහට ස්ප්‍රොකට් එක්ක සෙල්ලම් කරලා එන්ජිමේ ආයු කාලය කෙටි කරගන්න එපා.
ලියන ලද්දේ
Nisaga Sandaru
A versatile and highly experienced professional, currently an Automobile undergraduate at the University of Jaffna, with strong technical expertise grounded in hands-on work as a technician with SriLankan Airlines Ground Support Equipment (GSE). Holding an Automobile NVQ Level 3 qualification, along with specialized certifications in Vehicle ECU Programming and Diagnosis, and extensive experience in arc welding and vehicle body painting, and well equipped to handle complex automotive, diagnostic, and fabrication-related tasks with a high level of competence.
