2026 හඳුන්වාදෙන වාහන ආනයන සඳහා වන නව 'හරිත බදු' සහ සහනදායී තීරුබදු ක්රමය
Motor Guide අපි අද කතා කරන්නෙ 2026 වර්ෂයේදී අපේ රටට වාහන ආනයනය කිරීමේදී ක්රියාත්මක වන අලුත්ම බදු නීති රීති සහ ඒ වගේම මේ දවස්වල කාගෙත් අවධානයට ලක්වෙලා තියෙන 'හරිත බදු' (Green Tax) සහ සහනදායී තීරුබදු ක්රමවේදය ගැනයි. ඔයාලා හැමෝම දන්නවා ඇති පසුගිය වසර කිහිපය තිස්සේම වාහන ආනයනය සම්පූර්ණයෙන්ම වගේ නවත්වලා තිබුණේ රටේ තිබුණු ආර්ථික තත්ත්වය සහ විදේශ විනිමය අර්බුදය නිසා කියලා. හැබැයි 2025 වසරේ ඉඳලා මේ සීමාවන් පියවරෙන් පියවර ලිහිල් කරන්න රජය කටයුතු කළා. ඒත් එක්කම 2026 වර්ෂය වෙනකොට වාහන ආනයනය සඳහා සම්පූර්ණයෙන්ම අලුත් බදු ප්රතිපත්තියක් සහ නීති පද්ධතියක් හඳුන්වා දීලා තියෙනවා. මේ අලුත් නීති රීති මඟින් රජය බලාපොරොත්තු වෙන්නේ වාහන වෙළඳපොල යථා තත්ත්වයට පත් කරන ගමන්ම රටේ පරිසර පද්ධතියට සහ බලශක්ති පරිභෝජනයට වාසිදායක තත්ත්වයක් ඇති කරන්නයි. අන්න ඒ නිසයි හරිත බදු සංකල්පයට මෙච්චර ලොකු තැනක් ලැබිලා තියෙන්නේ.
හරිත බදු ප්රතිපත්තියේ මූලික අරමුණ
ලංකාවේ 2026 වර්ෂයට විතරක්ම අදාළ වෙන විදියට සකස් වුණු මේ වාහන ආනයන බදු ක්රමයේ ප්රධානම අංගයක් තමයි මේ හරිත බදු ප්රතිපත්තිය. මේකෙන් මූලිකවම කරන්නේ පරිසරයට හානිකර දුමාරය සහ කාබන් විමෝචනය වැඩිපුර සිද්ධ කරන සාම්ප්රදායික ඉන්ධන වාහන සඳහා වැඩි බද්දක් පනවන එක සහ පරිසර හිතකාමී වාහන සඳහා ලොකු බදු සහනයක් ලබා දෙන එකයි. මේ හරිත බදු ක්රමය යටතේ සම්පූර්ණයෙන්ම විදුලියෙන් ක්රියාත්මක වන වාහන (EV) සහ ප්ලග්-ඉන් හයිබ්රිඩ් (PHEV) වගේම ඊ-ස්මාර්ට් තාක්ෂණයෙන් යුත් වාහන සඳහා ඉතාමත් සහනදායී තීරුබදු ප්රතිශතයන් නියම කරලා තියෙනවා.
සාමාන්ය පෙට්රල් හෝ ඩීසල් වාහනයක් ලංකාවට ගෙන්වීමේදී වැයවෙන සමස්ත බදු ප්රමාණය සියයට 300 සිට සියයට 400 දක්වා අධික මට්ටමක පවතිද්දී, විද්යුත් වාහන සඳහා වන සමස්ත බදු පිරිවැය සියයට 100 ත් සියයට 200 ත් වැනි ඉතාමත් සහනදායී මට්ටමක වෙන් කරලා තබන්න රජය කටයුතු කරලා තියෙනවා. මේකෙන් පැහැදිලිවම පේනවා රජයට ඕනේ කරන්නේ රටේ ඉන්ධන පාරිභෝජනය අඩු කරලා හරිත බලශක්තිය දෙසට ජනතාව යොමු කරන්නයි කියලා.
සුඛෝපභෝගී බද්දේ (Luxury Tax) සංශෝධන
මේ ක්ෂේත්රයේ ඉන්න අය විදියට අපි නිතරම වාහනවල තාක්ෂණික ව්යුහය වගේම ඒවායේ වෙළඳපොල වටිනාකම සහ බදු බලපෑම ගැන ලොකු අධ්යයනයක් කරනවා. 2026 වසරේ අලුත්ම බදු සංශෝධන දෙස බලද්දී අපිට පැහැදිලිවම දකින්න ලැබෙන දෙයක් තමයි සුඛෝපභෝගී බද්ද (Luxury Tax) පැනවීමේදී පවා මේ හරිත බදු සංකල්පය උපරිමයෙන්ම භාවිත කරලා තියෙනවා කියන එක. සාමාන්යයෙන් වාහනයක රේගු වටිනාකම (CIF Value) මත පදනම්ව තමයි මේ සුඛෝපභෝගී බද්ද තීරණය වෙන්නේ. මෙහිදී පෙට්රල් සහ ඩීසල් වාහන සඳහා වන සුඛෝපභෝගී බදු සීමාව රුපියල් මිලියන 5ක් විදියට රජය නියම කරලා තියෙනවා.
හැබැයි ඔබ පරිසර හිතකාමී හයිබ්රිඩ් වාහනයක් ආනයනය කරනවා නම් ඒ සීමාව රුපියල් මිලියන 5.5ක් දක්වාත්, සම්පූර්ණයෙන්ම විද්යුත් (EV) හෝ ඊ-ස්මාර්ට් වාහනයක් නම් රුපියල් මිලියන 6ක් දක්වාත් ඉහළ දමා තිබෙනවා. මෙයින් වෙන්නේ හරිත වාහන ආනයනය කරන්නන් හට එම නිශ්චිත සීමාව ඉක්මවා යන කොටසට විතරක් බදු ගෙවීමට සිදුවීමයි. මේ හරහා පාරිභෝගිකයාට ලැබෙන මූල්යමය සහනය සහ ඉතිරිය ඉතාමත් විශාලයි.
සමාජ ආරක්ෂණ බද්ද සහ තාවකාලික අධිභාරය
මීට අමතරව 2026 වර්ෂයට පමණක්ම අදාළ වන පරිදි මෑතකදී හඳුන්වා දුන් තවත් විශේෂ බදු සංශෝධන කිහිපයක් ගැනම අපි කතා කරන්න ඕනේ. පසුගිය අප්රේල් මාසයේ සිට ක්රියාත්මක වන පරිදි වාහන ආනයනයේදී මෙතෙක් පැවති බදු නිදහස් කිරීම් ඉවත් කරලා, සියයට 2.5ක සමාජ ආරක්ෂණ දායකත්ව බද්ද (SSCL) වාහන සඳහාත් අලුතින්ම එකතු කරලා තියෙනවා. මේ බද්ද එකතු වෙන්නේ අනෙක් සියලුම බදු වර්ග එකතු වීමෙන් හැදෙන සමස්ත බදු පදනම මත නිසා වාහනයක අවසාන ගොඩබෑමේ පිරිවැයට (Landed Cost) මේකෙන් සෘජු බලපෑමක් වෙනවා.
එතකොට තවත් වැදගත් සිදුවීමක් තමයි, 2026 මැයි 16 වෙනිදා ඉඳලා මාස තුනක කාලසීමාවකට වලංගු වන පරිදි රේගු ආනයන බද්ද (Customs Import Duty) මත සියයට 50ක තාවකාලික අතිරේක බද්දක් (Surcharge) පැනවීමට රජය කටයුතු කිරීම. රට තුළට එකවරම වාහන විශාල ප්රමාණයක් ගලා ඒම නිසා ඇතිවුණු විදේශ විනිමය පිටතට යාමේ පීඩනය පාලනය කරන්න තමයි රජය මේ හදිසි පියවර ගත්තේ. හැබැයි මේ හැම බදු සංශෝධනයක් අස්සෙම හරිත වාහනවලට තියෙන සහනදායී තීරුබදු ව්යුහය නිසා ඒවායේ වාසිය තවමත් ඉහළින්ම ආරක්ෂා වෙලා තියෙනවා.
තාක්ෂණික ගණනය කිරීම් සහ වාහන නිෂ්පාදිත වර්ෂ සීමාවන්
අපි තවදුරටත් මේ බදු ක්රමයේ තාක්ෂණික පැත්ත ගැන කතා කළොත්, සාම්ප්රදායික වාහනවල Excise Duty ගණනය කරන්නේ එන්ජිමේ සීසී (CC) ධාරිතාවය අනුව විවිධ සීමාවන් යටතේයි. හැබැයි 2026 හරිත බදු ක්රමවේදයට අනුව විද්යුත් වාහන සහ ඊ-ස්මාර්ට් වාහනවල බදු ගණනය කරන්නේ මෝටරයේ උපරිම බලය නිරූපණය කරන කිලෝවොට් (kW) අගය සහ වාහනයේ නිෂ්පාදිත වර්ෂය මත පදනම් වෙලයි.
රජය විසින් මේ වසරේදී වාහනවල නිෂ්පාදිත කාල සීමාවන් ඉතාමත් දැඩි ලෙස නියාමනය කරනවා. සාමාන්යයෙන් අවුරුද්දක් හෝ ඊට අඩු අලුත්ම වාහන සඳහා සහ අවුරුදු 3කට වඩා පැරණි නොවන වාහන සඳහා විතරයි ආනයන අවස්ථාව හිමිවෙන්නේ. පැරණි වාහන ගෙන්වීම සීමා කිරීම මඟින් පරිසරයට මුදාහැරෙන අහිතකර වායු පාලනය කිරීම වගේම රට තුළ අනවශ්ය නඩත්තු වියදම් සහ අමතර කොටස් සඳහා වැයවන විදේශ විනිමය ඉතිරි කරගැනීමත් බලාපොරොත්තු වෙනවා. මේ නිසා 2026 බදු ක්රමය කියන්නේ හුදෙක් ආදායම් උපයන මාර්ගයක් විතරක් නෙවෙයි, රටේ සමස්ත බලශක්ති සුරක්ෂිතතාවය වෙනුවෙන් නිර්මාණය කරපු දූරදර්ශී වැඩපිළිවෙලක්.
සංයුක්ත බදු ව්යුහයේ (Compound Tax Structure) වාසිය
ලංකාවේ වාහන බදු ක්රියාත්මක වෙන්නේ එක මත එක එකතු වන Compound Tax Structure යටතේයි. ඒ කියන්නේ මුලින්ම වාහනයේ රේගු වටිනාකම (CIF) මත මූලික රේගු බද්ද (CID) හැදෙනවා. ඊට පස්සේ ඒකට අතිරේක බද්ද එකතු වෙනවා. ඒ එකතුව මත Excise බදු සහ සුඛෝපභෝගී බදු එකතු වෙනවා. මේ හැම බද්දක්ම එකතු වෙලා හැදෙන විශාල මුදල මත තමයි අවසාන වශයෙන් සියයට 2.5ක සමාජ ආරක්ෂණ බද්ද (SSCL) සහ සියයට 18ක වැට් (VAT) බද්ද එකතු වෙන්නේ.
අන්න ඒ නිසා මූලික බදු අනුපාතයන් සහ Excise බදු අගයන් ඉතාමත් අඩු මට්ටමක පවතින හරිත වාහන සහ විද්යුත් වාහනවල අවසාන මිල, සාමාන්ය ඉන්ධන වාහනවල මිලට වඩා විශාල ලෙස අඩු කරගන්න මේ සහනදායී ක්රමය සෘජුවම උපකාරී වෙනවා. මේකෙන් පාරිභෝගිකයාට ලැබෙන්නේ සුවිශේෂී මිල වාසියක්. එකම පන්තියේ පෙට්රල් වාහනයක් සහ විද්යුත් වාහනයක් වෙළඳපොලට එද්දී මිලියන ගණනක මිල පරතරයක් ඇතිවෙන්න ප්රධානම හේතුව මේ හරිත තීරුබදු සහන ක්රමවේදයයි.
Motor Guide අපේ උපදෙස
Motor Guide අපේ උපදෙස තමයි, ඔබ 2026 වර්ෂය තුළදී ලංකාවට වාහනයක් ආනයනය කරන්න සූදානමින් ඉන්නවා නම්, මේ පවතින අලුත්ම බදු නීති සහ හරිත බදු සහන ක්රමවේදයන් ගැන ඉතාමත් පැහැදිලි අවබෝධයකින් කටයුතු කරන්න ඕනේ. සාමාන්ය ඉන්ධන වාහනයක් සඳහා වැයවන අධික බදු පිරිවැය සහ නඩත්තු වියදම් එක්ක බලද්දී, වර්තමාන ලෝකයේ නවීනතම ප්රවණතාවය වෙන විද්යුත් වාහනයක් (EV) හෝ උසස් තාක්ෂණයෙන් යුත් ප්ලග්-ඉන් හයිබ්රිඩ් වාහනයක් තෝරාගැනීම මඟින් ඔබට ලොකු මූල්යමය වාසියක් වගේම දිගුකාලීන ඉතිරියක් ළඟා කරගන්න පුළුවන්.
වාහනයක් තෝරාගැනීමේදී එහි නිෂ්පාදිත වර්ෂය, මෝටරයේ කිලෝවොට් (kW) ධාරිතාවය සහ විශේෂයෙන්ම බැටරි තාක්ෂණයේ ප්රමිතිය සහ නිෂ්පාදකයාගේ වගකීම් සහතිකය ගැන හොඳින්ම සැලකිලිමත් වෙන්න. රජයේ බදු ප්රතිපත්ති සහ තාවකාලික අතිරේක බදු පැනවීම් කාලයෙන් කාලයට වෙනස් විය හැකි බැවින්, වාහනයක් ඇණවුම් කිරීමට හෝ ණයවර ලිපි (LC) විවෘත කිරීමට ප්රථම බලපැවැත්වෙන නිල ගැසට් නිවේදන සහ රේගු බදු ගාස්තු පිළිබඳව විශ්වාසවන්ත වාහන ආනයනකරුවෙකු හෝ රේගු නිශ්කාශන නියෝජිතයෙකු ලවා නිවැරදිම ගණනය කිරීම් සිදුකරවා ගැනීම අනිවාර්යයෙන්ම කළ යුතුයි. පරිසර හිතකාමී නවීන තාක්ෂණයට මුල්තැන දීමෙන් බදු සහන වගේම උසස් ධාවන අත්දැකීමක්ද ඔබට ලබාගන්න පුළුවන්.
නවීන වාහන සහ තාක්ෂණය ගැන මෙවැනිම වටිනා තොරතුරු දැනගන්න හැමදාමත් අපේ Motor Guide එක්ක රැඳී ඉන්න කියලත් මතක් කරනව.
ලියන ලද්දේ
Nisaga Sandaru
A versatile and highly experienced professional, currently an Automobile undergraduate at the University of Jaffna, with strong technical expertise grounded in hands-on work as a technician with SriLankan Airlines Ground Support Equipment (GSE). Holding an Automobile NVQ Level 3 qualification, along with specialized certifications in Vehicle ECU Programming and Diagnosis, and extensive experience in arc welding and vehicle body painting, and well equipped to handle complex automotive, diagnostic, and fabrication-related tasks with a high level of competence.
