මේ දේවල් නොදැන වාහනයේ Service එක කරන්න එපා.

වාහනය සර්විස් කරන්න දෙන්න කලින් මේ දේවල් දන්නෙ නැත්නම්, සල්ලිත් නාස්ති වෙලා වාහනෙටත් හානි වෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසා Motor Guide අපි මේ ගැන ගැඹුරින් කතා කරන්න හිතුවා. ඔබේ වාහනයේ නඩත්තුව කියන්නේ හුදෙක් ඔයිල් ටිකක් මාරු කරලා හෝදලා දෙන එක විතරක් නෙවෙයි. ඔබ ස්මාර්ට් පාරිභෝගිකයෙක් ලෙස මේ කරුණු දැන සිටීමෙන්, ඔබේ මුදල් ඉතිරි කර ගන්නත්, ඔබේ වාහනයේ ආයු කාලය වැඩි කර ගන්නත් පුළුවන්.

මෙන්න ඔබ සර්විස් එකකට කලින් දැනගත යුතුම කරුණු.

ඔබේ වාහනයේ සේවා කාලසටහන (Service Schedule)

ඔබේ වාහනය නිෂ්පාදකයා විසින් නිකුත් කරන ලද "අයිතිකරුගේ අත්පොත" (Owner's Manual) කියවීම අනිවාර්යයි. ඔබේ වාහනය නිෂ්පාදනය කළ සමාගම විසින් නිර්දේශ කර ඇත්තේ කුමන කිලෝමීටර් ගණනකදී (හෝ කාලයකදී) කුමක් වෙනස් කළ යුතුද යන්නයි. සමහර විට 5,000 kmවලදී සාමාන්‍ය සේවාව පමණක් අවශ්‍ය විය හැකියි. නමුත් 40,000 km වලදී ගියර් ඔයිල්, ස්පාර්ක් ප්ලග්, ටයිමින් බෙල්ට් වැනි ප්‍රධාන කොටස් වෙනස් කිරීම අනිවාර්ය විය හැකියි. මේවා නොදැන සාමාන්‍ය සේවාවක් සඳහා ගිය විට, කාර්මිකයා අනවශ්‍ය දේවල් වෙනස් කිරීමට හෝ අනවශ්‍ය සේවාවන් සිදු කිරීමට ඉඩ තිබෙනවා. නැතිනම්, වැදගත් කොටස් මඟ හැරී වාහනයට හානි වෙන්නත් පුළුවන්.

ඔබ භාවිතා කළ යුතු නිවැරදි Engine Oil වර්ගය

සෑම එන්ජිමක්ම නිර්මාණය කර ඇත්තේ නිශ්චිත දුස්ස්‍රාවීතාවයක් (Viscosity) සහ ගුණාත්මක ප්‍රමිතියක් සහිත ඔයිල් වර්ගයක් සඳහායි. ඔබේ වාහනයට අවශ්‍ය API (උදා: SN, SP) හෝ ACEA ප්‍රමිතිය කුමක්ද? දුස්ස්‍රාවීතාව 10W-30 ද, 5W-40 ද, නැතිනම් 0W-20 ද යන්නත් දැනගැනීම ඉතා වැදගත් වෙනවා. මේක නොදැන වැරදි ඔයිල් වර්ගයක් දැමීමෙන් එන්ජිමේ කොටස් ඉක්මනින් ගෙවී යන්න පුළුවන්.

ලාභදායී ඔයිල් වර්ගයකට මාරු වීමට හෝ ඔබේ වාහනයට නුසුදුසු ඔයිල් වර්ගයක් දැමීමට සර්විස් ස්ටේෂනයක් ඔබට යෝජනා කළොත්, එය ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට මේ දැනුම ඔබට උපකාරී වෙනවා.

වාහනයේ සියලුම ද්‍රව වර්ග (Fluid Levels) පරීක්ෂා කිරීමේ වැදගත්කම

ඔයිල් මාරු කිරීමට අමතරව, තවත් දියර වර්ග කිහිපයක් පරීක්ෂා කිරීම අත්‍යවශ්‍යයි.

ගියර් ඔයිල් (Transmission Fluid)
විශේෂයෙන්ම Auto Gear වාහනවල ගියර් පෙට්ටිය ක්‍රියාත්මක වන විට අධික තාපය හේතුවෙන් සහ යාන්ත්‍රික ඝර්ෂණය නිසා කාලයත් සමඟ ගියර් ඔයිල්වල ගුණාත්මකභාවය බිඳ වැටෙනවා. මේවා නියමිත කාලයට (බොහෝ විට 60,000 km සිට 100,000 km අතර) මාරු නොකළහොත් ගියර් මාරු කිරීම් රළු විය හැකි අතර, ගියර් පෙට්ටිය අධික ලෙස රත් වී, අවසානයේදී මිල අධික අලුත්වැඩියාවක් හෝ ගියර් පෙට්ටිය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් කිරීමට පවා සිදුවිය හැකියි. මෙම තෙල් කාන්දු වීම් (Leaking) සිදුවිය හැකි අතර, මට්ටම අඩුවුවහොත් ගියර් පෙට්ටියේ පීඩනය අඩුවී කොටස් නිසි ලෙස ලිහිසි නොවේ. එබැවින්, නිතිපතා මට්ටම පරීක්ෂා කිරීමෙන් කාන්දුවීම් මුල් අවස්ථාවේදීම හඳුනාගෙන හානි වළක්වා ගත හැකියි.

බ්‍රේක් ඔයිල් (Brake Fluid)
තිරිංග තෙල්වල ඇති විශේෂත්වය වන්නේ එය ඉතා පහසුවෙන් වාතයේ ඇති තෙතමනය (Moisture) අවශෝෂණය කර ගැනීමයි. මෙම ජලය තෙල්වලට එකතු වූ විට තෙල්වල තාපාංකය (Boiling Point) අඩු වෙනවා. ඔබ අධික ලෙස තිරිංග භාවිතා කරන විට (උදා: බෑවුමකදී), තිරිංග පද්ධතිය අධික ලෙස රත් වී තෙල්වල ඇති ජලය වාෂ්ප වී බුබුළු (Vapor Bubbles) සෑදෙනවා. මෙය Brake Fade ලෙස හඳුන්වන තත්ත්වයට හේතු වන අතර, පැඩලය පෑගුවත් තිරිංග ක්‍රියාත්මක නොවී අනතුරක් සිදුවිය හැකියි. එබැවින්, සාමාන්‍යයෙන් අවුරුදු 2කට වරක් තිරිංග තෙල් මාරු කිරීම අත්‍යවශ්‍යයි. තිරිංග තෙල් මට්ටම පහත යන්නේ නම්, බොහෝ විට එය තිරිංග පද්ධතියේ කොතැනක හෝ කාන්දුවක් පෙන්නුම් කරනවා. එසේම, තිරිංග පෑඩ් ගෙවී යන විටද මට්ටම සුළු වශයෙන් පහත යයි. මට්ටම අවම සීමාවට වඩා අඩු වුවහොත් පද්ධතියට වාතය ඇතුළු වී තිරිංග නොමැති විය හැකියි.

පවර් ස්ටියරින් ඔයිල් (Power Steering Fluid)
කාලයත් සමඟ මෙම තෙල් අපිරිසිදු වී (Contaminated) එහි ලිහිසි ගුණය නැති වී යනවා. පැරණි තෙල් භාවිතය නිසා සුක්කානම් පොම්පය (Power Steering Pump) අධික ලෙස ක්‍රියාත්මක වීමට සිදුවී ශබ්ද ඇති වී පද්ධතියට හානි විය හැකියි. එමෙන්ම, සුක්කානම හැරවීමේදී රළු බවක් දැනිය හැකියි. නියමිත කාලයට (වාහන වර්ගය අනුව වෙනස් වේ) තෙල් මාරු කිරීමෙන් සුක්කානම් පද්ධතියේ කොටස් ආරක්ෂා වී, සුක්කානම් ක්‍රියාවලිය සුමටව පවත්වා ගත හැකියි. පවර් ස්ටියරින් තෙල් මට්ටම අඩුවීම සාමාන්‍යයෙන් කාන්දුවක් පෙන්නුම් කරයි. මට්ටම අඩුවූ විට පොම්පය වාතය උරා ගැනීම සිදුවී අධික ශබ්දයක් ඇතිවිය හැකි අතර, සුක්කානම පාලනය කර ගැනීමේ අපහසුතා ඇතිවිය හැකියි. (නවීන EPS පද්ධති ඇති වාහන සදහා මෙය අවශ්‍ය නොවේ).

Coolant
කූලන්ට් යනු ජලය සහ ප්‍රතිශීතකාරක (Antifreeze) මිශ්‍රණයකි. එහි ප්‍රධාන කාර්යයන් වන්නේ සිසිලනයට අමතරව එන්ජිමේ සහ රේඩියේටර්වල ඇති ලෝහ කොටස් මලකඩ කෑමෙන් (Corrosion) වළක්වා ගැනීමයි. කාලයත් සමඟ එහි ඇති රසායනික ආකලන (Inhibitors) බිඳ වැටෙන අතර, මලකඩ ඇතිවීම සහ සිසිලන පද්ධතිය අවහිර වීම සිදුවිය හැකියි. සාමාන්‍යයෙන් අවුරුදු 2 සිට 5 දක්වා කාලයකට වරක් කූලන්ට් මාරු කළ යුතු අතර, මෙලෙස මාරු කිරීමෙන් එන්ජිමේ අධික උෂ්ණත්වය (Overheating) නිසා සිදුවිය හැකි හානි වළක්වා ගත හැකියි. කූලන්ට් මට්ටම පහත යෑම එන්ජිමේ උෂ්ණත්වය වේගයෙන් ඉහළ යෑමට හේතු වී එන්ජිමට හානි කරයි. එන්ජිම අධික ලෙස රත් වීමට ආසන්නයේදී, වාහනයේ Temperature Gauge එක හෝ Warning Light එක දැල්වීමට පෙර නිතිපතා මට්ටම පරීක්ෂා කිරීමෙන්, කාන්දුවීම් (රේඩියේටරය, හෝස්, හෝ වෝටර් පොම්පය) පිළිබඳව පූර්ව අනතුරු ඇඟවීමක් ලබා ගත හැකියි.

සර්විස් කරන තැනැත්තා මේ සියලු දේවල් පරීක්ෂා කළාද කියන එක ඔබ විමසිය යුතුයි.

Filters වල තත්ත්වය

• Engine Oil Filter: සර්විස් කිරීමේදී ඔයිල් මාරු කරනවා වගේම, පෙරහන් වල තත්ත්වයද පරීක්ෂා කිරීම වැදගත්. Oil Filter සෑම විටම ඔයිල් සමඟම මාරු කළ යුතුයි. ඔබ නිසි ප්‍රමිතියෙන් යුත් පෙරහනක් දැමිය යුතුයි.
• Air Filter: මෙය අපිරිසිදු වී ඇත්නම් ඉන්ධන කාර්යක්ෂමතාව (Fuel Efficiency) අඩු වෙනවා. එනිසා නිසි කාලයට මාරු කිරීම අත්‍යවශ්‍යයි.
• Cabin/AC Filter: මෙය අපිරිසිදු වූ විට වාහනයේ වායුසමීකරණයෙන් එන වාතයේ ගුණාත්මකභාවය අඩුවන අතර, AC පද්ධතියට හානි විය හැකියි. එනිසා නිසි කාලයට මාරු කිරීම අත්‍යවශ්‍යයි.

ටයර් පීඩනය සහ රෝදවල තත්ත්වය

සාමාන්‍ය සර්විස් එකකදී මේවා පරීක්ෂා කළ යුතුමයි. ඔබේ වාහනයට අවශ්‍ය නිවැරදි ටයර් පීඩනය (බොහෝ විට රියදුරුගේ පැත්තේ දොර රාමුවේ හෝ ඉන්ධන පියනේ සඳහන් වේ) කුමක්දැයි ඔබ දැන සිටිය යුතුයි.

Wheel Alignment & Balancing: වාහනය එක් පසකට ඇදෙනවා නම්, ටයර් ගෙවී යාම අසමතුලිත නම් හෝ අධික කම්පනයක් තිබේ නම්, මෙම සේවාවන් අවශ්‍ය බව දැන සිටිය යුතුයි.

වැරදි රෝග විනිශ්චය (Misdiagnosis) සහ Scanning

අද නවීන වාහනවල සරල ගැටලුවකට පවා Check Engine ලයිට් එක දැල්විය හැකියි. ඔබේ වාහනයේ Check Engine ලයිට් එක හෝ වෙනත් අනතුරු ඇඟවීමේ ලයිට් එකක් දැල්වී ඇත්නම්, එයට හේතුව සොයා ගැනීම සඳහා OBD Scanner එකක් (On-Board Diagnostics) භාවිතයෙන් නිවැරදිව Scan එකක් කළ යුතුයි. ලයිට් එක දැල්වුණා පමණින් Sensor එකක් හෝ Computer Box එක (ECU) වෙනස් කිරීමට ඉක්මන් විය යුතු නැහැ. නිවැරදි Diagnostic එකකින් ගැටලුවට හේතුව (උදා: ලිහිල් කේබලයක්, ඉන්ධන පීඩනයේ සුළු වෙනසක්) සොයා ගත හැකියි. පළපුරුදු කාර්මිකයෙකුට දත්ත කියවීමේ හැකියාව තිබිය යුතුයි. සරල Reset එකක් මඟින් විශාල වියදමක් වළක්වා ගත හැකියි.

තිරිංග පද්ධතිය (Brake System) පිළිබඳ දැනුම

බ්‍රේක් පෑඩ්ස් (Pads) වෙනස් කිරීම සරල ක්‍රියාවලියක් වුවද, සමස්ත තිරිංග පද්ධතියේ තත්වය ගැන සැලකිලිමත් විය යුතුයි.

• තිරිංග ඩිස්ක් (Discs/Rotors): පෑඩ්ස් වෙනස් කරන සෑම අවස්ථාවකම ඩිස්ක් වල ඝනකම සහ ඒවායේ ඇතිවීම් (Scoring) පරීක්ෂා කළ යුතුයි. ඩිස්ක් අධික ලෙස ගෙවී ඇත්නම් හෝ අධික ලෙස Warped වී ඇත්නම්, අලුතින් දැමිය යුතුයි.
• කැලිපර්ස් (Calipers): කැලිපර්ස් නිවැරදිව ලිහිසි කර තිබේද? ඒවා තද වී ඇත්නම් Brake pads අසමාන ලෙස ගෙවී යෑමට හේතු වී ඉක්මනින් වෙනස් කිරීමට සිදුවිය හැකියි.
• Brake Hoses: රබර් හෝස් වල ඉරිතැලීම් හෝ දුර්වලතා තිබේදැයි පරීක්ෂා කළ යුතුයි.

Timing Belt / Chain

මෙය ඉතාම වැදගත් සහ මිල අධික නඩත්තුවකි. බොහෝ රියදුරන් මෙය නොසලකා හරිනවා. ඔබේ වාහනයට Timing Belt එකක් තිබේද, නැතිනම් Timing Chain එකක් තිබේද යන්න දැනගත යුතුයි.

• Timing Belt: නිෂ්පාදකයා විසින් නියම කර ඇති කිලෝමීටර් ගණනට (උදා: 80,000 km හෝ 100,000 km) පෙර මෙය අනිවාර්යයෙන් මාරු කළ යුතුයි. Belt එක කැඩී ගියහොත් එන්ජිමේ Valves සහ පිස්ටන් අතර ගැටීමක් සිදු වී එන්ජිමට විශාල හානියක් සිදුවිය හැකියි (Engine Total Loss).
• Timing Chain: මේවා සාමාන්‍යයෙන් එන්ජිමේ ආයු කාලය පුරා පවතින පරිදි නිර්මාණය කර ඇතත්, සමහර වාහනවල Tensioner වැනි දේ (Auto adjustment නැති නිසා) නියමිත කාලයට මාරු කළ යුතුයි.

ඒ වගේම Timing Belt එක මාරු කරන විට Water Pump එක, Tensioner සහ Idler Bearings ද ඒ සමඟම වෙනස් කිරීමෙන් දිගු කාලීනව වියදම් අඩු කරගත හැකියි.

වාහනයේ Suspension පද්ධතිය

හොඳ සර්විස් එකකදී මේවා පරීක්ෂා කළ යුතුයි. Shock Absorbers වලින් තෙල් කාන්දු වේද යන්න සහ වාහනය අධික ලෙස පැද්දෙන්නේ නම්, ඒවායේ ක්‍රියාකාරිත්වය අඩුවී තිබේ.

Bushings සහ බොල්ජොයින්ට් (Ball Joints)

මේවා ගෙවී ගොස් ඇත්නම් රිය පැදවීමේදී ශබ්ද ඇති විය හැකි අතර, ටයර් ඉක්මනින් ගෙවීමට හේතු විය හැකියි.

බැටරිය සහ විදුලි පද්ධතිය

බැටරිය යනු ඔබේ වාහනයේ ඉතා වැදගත් කොටසක්. බැටරියේ නිවැරදි වෝල්ටීයතාවය (Voltage) සහ Cold Cranking Amps (CCA) මැනීම ඉතා වැදගත්. ඒ වගේම බැටරියේ Terminals වල මලකඩ (Corrosion) බැඳී ඇත්නම්, එය ආරෝපණය වීමට බාධා කරයි. එනිසා ඒවා පිරිසිදු කිරීමත් ඉතා වැදගත්.

Alternator: එන්ජිම ක්‍රියාත්මක වන විට බැටරිය නිවැරදිව ආරෝපණය වේදැයි (Charging Voltage) පරීක්ෂා කිරීමත් කළ යුතුයි. නිවැරදි ආරෝපණය සිදුවීමෙන් බැටරියේ ආයු කාලය වැඩි වෙනවා.

අපි මේ සඳහන් කරපු දේවල් Full Service එකකදී අනිවාර්යයෙන් සිදු කළ යුතුයි නමුත් මේ සියලු ක්‍රියාකාරකම් සිදුවේද යන්න නම් ගැටලුවක්. නමුත් ඔබ මෙම කරුණු දැනුවත්ව සර්විස් මධ්‍යස්ථානයට ගියහොත්, ඔබට ඔවුන් සමඟ විශ්වාසයෙන් යුතුව කතා කළ හැකියි. එසේම, අනවශ්‍ය වියදම් වළක්වා ගනිමින් ඔබේ වාහනය හොඳම තත්ත්වයෙන් තබා ගැනීමටත් පුළුවන්.