Hybrid Battery එකක ආයු කාලය
Hybrid Battery එකක ආයු කාලය
හයිබ්රිඩ් වාහනයක් පාවිච්චි කරන හෝ මිලදී ගන්න බලාපොරොත්තු වෙන ඕනෑම කෙනෙකුට තියෙන ලොකුම ප්රශ්නයක් තමයි "මේකේ බැටරිය කොච්චර කල් තියෙයිද?" කියන එක. අපි අද ඒ ගැන සරලව සහ නිවැරදි කරුණු එක්ක කතා කරමු.
බැටරියක සාමාන්ය ආයුකාලය
සාමාන්යයෙන් නිෂ්පාදන සමාගම් පවසන ආකාරයට සහ ලෝකයේ පිළිගත් දත්ත අනුව, හොඳින් නඩත්තු කරන ලද හයිබ්රිඩ් බැටරියක් වසර 8 සිට 10 දක්වා කාලයක් හෝ කිලෝමීටර් 150,000 සිට 200,000 දක්වා දුරක් කිසිදු දෝෂයකින් තොරව පාවිච්චි කරන්න පුළුවන්. ඒ වගේම ලංකාවේ පාරිසරික තත්ත්වයන් සහ පාවිච්චි කරන ආකාරය අනුව මේ කාලය මීට වඩා අඩු වැඩි වෙන්නත් ඉඩ තිබෙනවා.
බැටරියේ ආයුකාලය තීරණය කරන ප්රධාන සාධක
හයිබ්රිඩ් බැටරියක ආයුකාලය රැඳී පවතින්නේ ඔබ එය පාවිච්චි කරන විදිහ මතයි. මෙන්න මේ කරුණු ඒකට සෘජුවම බලපානවා:
- අධික තාපය: බැටරියක ලොකුම හතුරා තමයි රත් වීම. ලංකාව වගේ නිවර්තන රටක වාහනය නිතරම දැඩි අව්වේ නවතා තැබීම සහ බැටරිය සිසිල් කරන පද්ධතිය නිසි ලෙස ක්රියා නොකිරීම බැටරියේ ආයුකාලය වේගයෙන් අඩු කරනවා.
- බැටරි කූලින් ෆෑන් (Cooling Fan) එක: බැටරිය රත් නොවී තියාගන්න විශේෂ ෆෑන් එකක් තියෙනවා. මෙහි මකුළු දැල් හෝ දූවිලි බැඳුනොත් බැටරිය ඕවර් හීට් (Overheat) වෙලා Cells ඉක්මනින් විනාශ වෙනවා. කෙස් වගේ දේවල් මේ fan එකේ සිරවීමත් හේතුවක්.
- වාහනය පාවිච්චි නොකර තැබීම: හයිබ්රිඩ් වාහනයක් සති ගණනාවක් එක දිගට පාවිච්චි නොකර තිබ්බොත් බැටරියේ වෝල්ටීයතාවය (Voltage) බැහැලා cells අක්රිය වෙන්න පුළුවන්. සතියකට සැරයක්වත් අවම කිලෝමීටර් 10-15ක් වත් පැදවීම බැටරියේ health එකට ඉතා වැදගත්.
බැටරිය දුර්වල වන බව දැනගන්නේ කොහොමද?
බැටරිය දුර්වල වේගෙන එද්දී වාහනය අපිට යම් යම් සංඥා ලබා දෙනවා:
- ඉන්ධන පිරිමැස්ම අඩු වීම: කලින් ලීටරයට කිලෝමීටර් 20ක් විතර කරපු වාහනය එකපාරටම 12-15 මට්ටමට වැටෙනවා නම් ඒක බැටරියේ ප්රශ්නයක් වෙන්න පුළුවන්.
- බැටරි ඉන්ඩිකේටරය වේගයෙන් වෙනස් වීම: ඒ කියන්නෙ ඩිස්ප්ලේ එකේ පෙන්වන බැටරි කටු ඉක්මනින්ම පිරීම සහ ඉක්මනින්ම අඩුවීම (Rapid charging and discharging).
- Engine එක නිතර වැඩ කිරීම: බැටරියේ පවර් එක මදි නිසා රථය නතර කර තිබියදී පවා එන්ජිම නිතර නිතර පණ ගැන්වෙනවා නම් එය බැටරිය දුර්වල වීමේ ලක්ෂණයක්.
ආයුකාලය වැඩි කරගන්න ඔබට කළ හැකි දේ
ඔබේ හයිබ්රිඩ් බැටරිය වැඩි කාලයක් පාවිච්චි කරන්න නම් සෑම සර්විස් එකකදීම Hybrid Health Check එකක් කරගන්න. විශේෂයෙන්ම බැටරි කූලින් ෆෑන් එක සහ එහි ෆිල්ටර් එක පිරිසිදු කරගන්න අමතක කරන්න එපා. ඒ වගේම බැටරිය තියෙන හරියේ (සාමාන්යයෙන් පිටුපස අසුන අසල) තියෙන එයාර් වෙනිට් (Air Vents) අවහිර වෙන විදිහට බෑග් හෝ රෙදි තැබීමෙන් වැළකී සිටීමත් ඉතාම වැදගත්.
බැටරියක් දුර්වල වෙන්නේ කොහොමද? (Cell Imbalance)
හයිබ්රිඩ් බැටරියක් හැදිලා තියෙන්නේ එකම වෝල්ටීයතාවයක් තියෙන කුඩා සෛල (Cells) ගොඩක් එකතු වෙලයි. උදාහරණයකට Toyota Aqua එකක cells 20ක් විතර තියෙනවා. කාලයත් එක්ක මේ හැම cell එකම මට්ටමට චාර්ජ් වෙන්නේ නැහැ. සමහර cell දුර්වල වෙද්දී මුළු බැටරියම අසාමාන්ය ලෙස රත් වෙන්න පටන් ගන්නවා. මේකට තමයි "Imbalance" වෙනවා කියන්නේ. මේ තත්ත්වය මුල් අවස්ථාවේම හඳුනාගෙන "Conditioning" හෝ "Balancing" කළොත් බැටරිය සම්පූර්ණයෙන් මාරු නොකර තවත් කාලයක් පාවිච්චි කරන්න පුළුවන්.
බැටරි වර්ගය අනුව ආයුකාලයේ වෙනස
ඔබේ වාහනයේ තියෙන බැටරි වර්ගය අනුවත් ඒකේ ස්වභාවය වෙනස් වෙනවා.
- NiMH (Nickel-Metal Hydride): මේවා ගොඩක් වෙලාවට Toyota Aqua, Prius, Axio වගේ වාහන වල තියෙන්නේ. මේ බැටරි හරිම ශක්තිමත්, හැබැයි රත් වීමට සංවේදීයි.
- Li-ion (Lithium-ion): අලුත් වාහන වල (Vezel, Grace වගේ) එන්නේ මේ වර්ගය. මේවා සැහැල්ලුයි වගේම වේගයෙන් චාර්ජ් වෙනවා, හැබැයි මේවායේ ආයුකාලය අවසන් වෙද්දී එකපාරටම අක්රිය වීමේ ප්රවණතාව වැඩියි.
බැටරියේ ආයුකාලය කෙටි කරන අපේ වැරදි පුරුදු
අපි නොදැනුවත්ව කරන මේ දේවල් නිසා බැටරිය ඉක්මනින් දුර්වල වෙන්න පුළුවන්.
- වාහනය "Neutral" (N) එකේ තබාගෙන සිටීම: ට්රැෆික් එකේ ඉද්දි ගියර් එක 'N' එකට දැම්මොත් හයිබ්රිඩ් බැටරිය චාර්ජ් වෙන්නේ නැහැ. හැබැයි ඒ වෙලාවේ AC එක වැඩ කරන නිසා බැටරිය වේගයෙන් ඩිස්චාර්ජ් (Discharge) වෙනවා. මේක බැටරියට ඉතාම අගුණයි. නිතරම 'D' එකේ හෝ 'P' එකේ තැබීම තමයි සුදුසු.
- පිටුපස අසුනේ වාඩි වන අයගේ ඇඳුම්: හයිබ්රිඩ් බැටරියට හුළං අදින සිදුර (Air Intake) තියෙන්නේ පිටුපස අසුන අයිනේ. සමහර අය ඒ සිදුර වැහෙන්න රෙදි හෝ බෑග් තියනවා. එතකොට බැටරියට හුළං යන්නේ නැතුව විනාඩි කිහිපයකින් බැටරිය අධික ලෙස රත් වෙනවා.
බැටරි ආයුකාලය පරීක්ෂා කරන ක්රම
ඔබ පාවිච්චි කරන වාහනයක හෝ අලුතින් ගන්න යන වාහනයක බැටරි තත්ත්වය බලාගන්න ක්රම දෙකක් තියෙනවා:
- Scanner Check: වර්ක්ෂොප් එකකට ගිහින් ස්කෑනර් එකක් හරහා cell වල වෝල්ටීයතාවය (Delta Voltage) බලන්න පුළුවන්. Cell අතර වෙනස 0.2V ට වඩා වැඩි නම් බැටරිය දුර්වල වෙන්න පටන් අරන්.
- Hybrid Assistant App: ඔබටම OBD2 ඇඩැප්ටරයක් පාවිච්චි කරලා ෆෝන් එකෙන් බැටරියේ උෂ්ණත්වය සහ cell වැඩ කරන විදිහ බලාගන්න පුළුවන්.
මතක තබා ගන්න: හයිබ්රිඩ් බැටරියක් කියන්නේ නඩත්තු කළොත් දීර්ඝ කාලයක් පාවිච්චි කළ හැකි, එහෙත් නොසලකා හැරියොත් විශාල වියදමක් යන උපාංගයක් බව. බැටරියේ එක cell එකක් දුර්වල වුණාම ඒක විතරක් මාරු කරන එක (Cell replacement) තාවකාලික විසඳුමක් විතරයි. මොකද එකක් දුර්වල වෙද්දී අනිත් cells තියෙන්නේ දුර්වල වෙන්න ආසන්න මට්ටමකයි. ඒ නිසා මුළු බැටරියම මාරු කරන එක හෝ වෘත්තීය මට්ටමේ "Reconditioning" එකක් කරන එක තමයි දිගුකාලීනව වාසිදායක වෙන්නෙ.
ලියන ලද්දේ
Nisaga Sandaru
A versatile and highly experienced professional, currently an Automobile undergraduate at the University of Jaffna, with strong technical expertise grounded in hands-on work as a technician with SriLankan Airlines Ground Support Equipment (GSE). Holding an Automobile NVQ Level 3 qualification, along with specialized certifications in Vehicle ECU Programming and Diagnosis, and extensive experience in arc welding and vehicle body painting, and well equipped to handle complex automotive, diagnostic, and fabrication-related tasks with a high level of competence.
