Fuel cap එක හරියට වැහුවේ නැත්තං engine light එන්නේ ඇයි?

Motor Guide අපි අද කියලා දෙන්න යන්නේ හුඟක් දෙනෙක් කලබල වෙන, හැබැයි හරිම සරල හේතුවක් නිසා Check engine light පත්තුවෙන්න පුළුවන් ලෙඩක් ගැන. වාහනයක ඩෑෂ් බෝඩ් එකේ 'Check Engine' ලයිට් එක පත්තු වුණාම ඕනෑම කෙනෙක් බය වෙනවා. හැබැයි ඔබ දන්නවාද, සමහර වෙලාවට මේ ලයිට් එක පත්තු වෙන්නේ ඔබ පෙට්‍රල් ගහලා ඉවර වෙලා ටැංකියේ පියන හෙවත් "Fuel Cap" එක හරියට වැහුවේ නැති නිසා වෙන්න පුළුවන් කියලා? මේක අහම්බෙන් වෙන දෙයක් නෙවෙයි, මේ පිටුපස ලොකු විද්‍යාත්මක සහ කාර්මික හේතුවක් තියෙනවා. අපි ඒක ඔබට පැහැදිලිව විස්තර කරන්නම්.

EVAP පද්ධතිය කියන්නේ මොකක්ද?

නූතන හැම වාහනයකම EVAP (Evaporative Emission Control System) කියලා පද්ධතියක් තියෙනවා. මේකේ ප්‍රධානම රාජකාරිය තමයි ඉන්ධන ටැංකිය ඇතුළේ හැදෙන පෙට්‍රල් වාෂ්ප (Fuel Vapors) පරිසරයට මුදා නොහැර පාලනය කරන එක. පෙට්‍රල් කියන්නේ හරිම ඉක්මනින් වාෂ්ප වෙන ඉන්ධනයක්. මේ වාෂ්ප පරිසරයට ගියොත් ඒක වායු දූෂණයට වගේම ඔබේ සාක්කුවටත් පාඩුවක්.

EVAP පද්ධතිය හරියට වැඩ කරන්න නම් ඉන්ධන ටැංකිය සහ ඒ හා සම්බන්ධ බට පද්ධතිය සම්පූර්ණයෙන්ම වාතය කාන්දු නොවන (Airtight) විදිහට තියෙන්න ඕනේ. ඉන්ධන පියන හෙවත් Fuel Cap එක තමයි මේ පද්ධතිය මුද්‍රා තබන (Seal කරන) ප්‍රධානම කොටස. ඔබ ඒක බුරුලට වැහුවොත් හෝ ඒකේ තියෙන රබර් වොෂර් එක (Gasket) පරණ වෙලා පිපිරිලා තිබුණොත්, ටැංකිය ඇතුළේ තියෙන පීඩනය පවත්වා ගන්න බැරි වෙනවා.

වාහනයේ පරිගණකය (ECU) මේක දැනගන්නේ කොහොමද?

වාහනය පණගන්වලා ධාවනය කරනකොට, වාහනයේ තියෙන ප්‍රධාන පරිගණකය හෙවත් ECU (Engine Control Unit) එක මගින් වරින් වර EVAP පද්ධතියේ පීඩනය පරීක්ෂා කරනවා. මේ සඳහා ටැංකිය ඇතුළේ පීඩන සංවේදක (Pressure Sensors) සවි කරලා තියෙනවා.

ඔබ ඉන්ධන පියන හරියට වහලා නැති වුණාම, පද්ධතිය ඇතුළට පිටතින් වාතය ඇතුළු වෙනවා. එතකොට අර සංවේදක මගින් පරිගණකයට දන්වනවා පද්ධතියේ "පීඩනය කාන්දු වීමක්" (Leaking) තියෙනවා කියලා. මේක එන්ජිමේ ක්‍රියාකාරිත්වයට සෘජුවම බලපාන ලෙඩක් නෙවෙයි වුණත්, පරිසර දූෂණය පාලනය කරන පද්ධතියක දෝෂයක් නිසා පරිගණකය විසින් වහාම 'Check Engine' ලයිට් එක පත්තු කරනවා. සාමාන්‍යයෙන් ස්කෑන් යන්ත්‍රයකින් (OBD Scanner) බැලුවොත් මේ වෙලාවට P0440, P0442, හෝ P0455 වගේ codes බලාගන්න පුළුවන්.

ඉන්ධන පියනේ තියෙන වැදගත්කම

අපි හිතන්නේ පියන කියන්නේ නිකන්ම වැස්මක් විතරයි කියලා. හැබැයි ඒක ඇතුළේ විශේෂිත වෑල්ව් එකක් සහ සීල් එකක් තියෙනවා. ඔබ පියන වහනකොට "කිරි කිරි" ගාලා සද්දයක් එනකම් කරකවන්න ඕනේ. ඒ සද්දෙන් අදහස් වෙන්නේ පියන නියමිත පීඩනයට තද වුණා කියන එකයි.

සමහර වෙලාවට පියන වැහුවත් ලයිට් එක පත්තු වෙන්න පුළුවන්. ඒකට හේතුව පියනේ තියෙන රබර් වොෂර් එක සවුත්තු වෙලා තිබීමයි. එතකොට පියන වැහුවට වාතය කාන්දු වෙන එක නවතින්නේ නැහැ. ඒ වගේම පියන වැහීමේදී ඒකේ තියෙන Threads නිවැරදිව තද වුණේ නැති වුණොත්, ඇදයට වැහෙනවා. එතකොටත් පද්ධතිය සීල් වෙන්නේ නැහැ.

ඇයි මේක එන්ජිමේ කාර්යක්ෂමතාවයට බලපාන්නේ?

පෙට්‍රල් වාෂ්ප නිකන්ම අපතේ යන්න ඉඩ දෙන්නේ නැතිව, EVAP පද්ධතිය මගින් ඒ වාෂ්ප "කැනිස්ටරයක්" (Charcoal Canister) හරහා ගබඩා කරගෙන නැවත එන්ජිමේ දහනය සඳහා යොමු කරනවා. පියන බුරුල් වුණාම මේ ක්‍රියාවලිය අඩපණ වෙනවා.

පද්ධතියේ වාතය කාන්දු වීමක් තියෙනකොට, එන්ජිමට ඇතුළු වන වාතය සහ ඉන්ධන මිශ්‍රණය (Air-Fuel Ratio) සුළු වශයෙන් වෙනස් වෙන්න පුළුවන්. මේ නිසා වාහනයේ ඉන්ධන පිරිමැස්ම (Fuel conversion) අඩුවෙන්න ඉඩ තියෙනවා.

ඒ වගේම පරිසරයට හානිකර හයිඩ්‍රොකාබන් මුදා හැරෙනවා.

මෙවැනි අවස්ථාවක ඔබ කළ යුත්තේ කුමක්ද?

ඔබ වාහනය පණගන්වාගෙන යනකොට එකපාරටම එන්ජින් ලයිට් එක ආවොත්, මුලින්ම කලබල වෙන්න එපා. වාහනය ආරක්ෂිත තැනක නතර කරලා පහත පියවර අනුගමනය කරන්න.

• Fuel Cap එක පරීක්ෂා කරන්න: පියන ගලවලා ආයෙත් හොඳට තද කරලා වහන්න. අඩුම තරමේ ක්ලික් (Click) සද්ද තුනක්වත් එනකම් තද කරන්න.
• රබර් වොෂර් එක බලන්න: පියනේ තියෙන රබර් වළල්ලේ පිපිරීම් හෝ දූවිලි තියෙනවාද කියලා බලන්න. දූවිලි තිබුණොත් පිරිසිදු රෙදි කැබැල්ලකින් පිසදාන්න.
• ධාවනය කරන්න: පියන තද කළ සැනින් ලයිට් එක නිවෙන්නේ නැහැ. වාහනයේ පරිගණකයට පද්ධතියේ පීඩනය නැවත පරීක්ෂා කරලා (Self-test) ඒක නිවැරදි බව තහවුරු කරගන්න කිලෝමීටර් කිහිපයක් හෝ දිනක් දෙකක් ධාවනය කරන්න ඕනේ.
• ලයිට් එක නිවෙන්නේ නැත්නම්: දින දෙක තුනකට පස්සෙත් ලයිට් එක තියෙනවා නම්, අනිවාර්යයෙන්ම කාර්මික ශිල්පියෙක් ලවා ස්කෑන් කරවා ගන්න. සමහර විට EVAP පද්ධතියේ වෙනත් බටයක් හෝ සෙන්සර් එකක් ලෙඩ වෙලා වෙන්නත් පුළුවන්.

මතක තබා ගන්න, චෙක් එන්ජින් ලයිට් එක පත්තු වෙලා තියෙද්දී වාහනය දුවන එක එච්චර හොඳ දෙයක් නෙවෙයි. මොකද පියන බුරුල් වෙලා ලයිට් එක පත්තු වෙලා තියෙන වෙලාවක, වෙනත් බරපතල ලෙඩක් ආවත් ඔබට ඒක අඳුරගන්න බැරි වෙනවා.

කාර්මික උපදෙසක් විදිහට අපි කියන්නේ, හැමතිස්සෙම වාහනයට තෙල් ගැහුවට පස්සේ පියන තදින් වැහුවාද කියලා දෙපාරක් පරීක්ෂා කරන්න පුරුදු වෙන්න. ඒ පුංචි පුරුද්දෙන් ඔබට අනවශ්‍ය ගරාජ් වියදම් සහ මානසික පීඩනය ඉතිරි කරගන්න පුළුවන්.