වාහනය idle කරලා තියාගත්තොත් fuel & engine වලට වෙන හානි

වාහනයක් පණගන්වලා එකම තැන නතර කරගෙන ඉන්න එක, එහෙමත් නැත්නම් අපි කාර්මික භාෂාවෙන් කියන විදිහට Idling කරන එක අද කාලේ ගොඩක් දෙනෙක් පුරුද්දක් විදිහට කරන දෙයක්. හැබැයි මේකෙන් වාහනයේ එන්ජිමට වගේම ඔබේ මුදල් පසුම්බියට වෙන හානිය ගැන හරියටම දන්නේ කීයෙන් කී දෙනාද? මේ ගැන තාක්ෂණික පැත්තෙන් වගේම ප්‍රායෝගික පැත්තෙන් දැනුවත් වෙන්න ඕනෙ.

ඉන්ධන නාස්තිය සහ ආර්ථික පාඩුව

මුලින්ම බලමු ඉන්ධන ගැන. ගොඩක් අය හිතන්නේ වාහනය ධාවනය වෙන්නේ නැති නිසා ඉන්ධන වැය වෙන්නේ නැහැ කියලා. නමුත් ඇත්ත ඒක නෙමෙයි. වාහනයක් පණගන්වා තිබෙන සෑම විනාඩියකදීම සැලකිය යුතු ඉන්ධන ප්‍රමාණයක් වැය වෙනවා. සාමාන්‍යයෙන් ලීටර් 1.5ක විතර එන්ජිමක් තියෙන වාහනයක් පැයක් Idle කරලා තිබ්බොත් ඉන්ධන ලීටර් එකකට ආසන්න ප්‍රමාණයක් නිකරුණේ පිච්චිලා යනවා. ඔබ දිනකට විනාඩි 10ක් මේ විදිහට වාහනය පණගන්වා නතර කරගෙන හිටියොත්, මාසයක් යද්දී ඔබ කිලෝමීටර් ගණනාවක් යන්න තිබුණු තෙල් ප්‍රමාණයක් නිකරුණේ වාතයට මුදා හැරලා ඉවරයි. ඒ නිසා මේක පැහැදිලිවම මුදල් නාස්තියක්.

එන්ජිමට සිදුවන තාක්ෂණික හානි

දැන් බලමු එන්ජිම ඇතුළේ මොකද වෙන්නේ කියලා. එන්ජිමක් Idle වෙනකොට ඒක ක්‍රියා කරන්නේ ඉතාම අඩු වේගයකින් (RPM). මේ වෙලාවට එන්ජිම ඇතුළේ සිද්ධ වෙන දහනය (Combustion) සම්පූර්ණ වෙන්නේ නැහැ.

• කාබන් තැන්පතු (Carbon Deposits):
  අසම්පූර්ණ දහනය නිසා එන්ජිමේ පිස්ටන් උඩ සහ වෑල්ව වටේ කාබන් තට්ටු බැඳෙන්න ගන්නවා. මේක නිසා කාලයක් යද්දී එන්ජිමේ කාර්යක්ෂමතාව අඩු වෙලා, තෙල් වැඩ කරන ප්‍රමාණය තවත් අඩු වෙනවා.
  
  
• එන්ජින් ඔයිල් වල ආයුකාලය අඩු වීම:
  Idle වෙද්දී එන්ජිම ප්‍රමාණවත් තරම් රත් වෙන්නේ නැහැ. මේ නිසා සිලින්ඩර් ඇතුළේ ඇතිවන තෙතමනය සහ දහනය නොවූ ඉන්ධන එන්ජින් ඔයිල් එක්ක මිශ්‍ර වෙනවා. එතකොට ඔයිල් වල තියෙන ලිහිස්සි කිරීමේ ගුණය (Lubrication property) ඉක්මනින්ම නැති වෙලා යනවා. ඔබ නියමිත කිලෝමීටර් ගාණ දුවන්නත් කලින්ම ඔයිල් ටික සවුත්තු වෙන්න මේක ප්‍රධාන හේතුවක්.
  
  
• Spark Plugs වලට වෙන බලපෑම:
  පෙට්‍රල් වාහනයක් නම්, කාබන් බැඳීම නිසා ස්පාර්ක් ප්ලග් වල අග්‍ර කළු වෙලා වාහනය මිස් කරන්න (Misfiring) පටන් ගන්නවා. මේ නිසා එන්ජිම පණගැන්වීමේ අපහසුතා පවා ඇති වෙන්න පුළුවන්.
  
  

බැටරිය සහ අනෙකුත් කොටස්

වාහනය Idle කරගෙන AC එක දාගෙන ඉන්න එක ගොඩක් දෙනෙක් කරන දෙයක්. මේ වෙලාවට එන්ජිම කරකවන්න අවශ්‍ය කරන ශක්තියට අමතරව AC කොම්ප්‍රෙසර් එක සහ විදුලි පද්ධතියට ලොකු බරක් වැටෙනවා. වාහනය අඩු RPM එකක තියෙද්දී අල්ටර්නේටරය (Alternator) මගින් බැටරිය ආරෝපණය කරන වේගය අඩුයි. ඒ නිසා දිගු වෙලාවක් මේ විදිහට ඉන්න එක බැටරියේ ආයු කාලය කෙටි කරන්නත් හේතුවක් වෙනවා. ඒ වගේම එන්ජිම රත් වීම පාලනය කරන රේඩියේටර් ෆෑන් එක දිගින් දිගටම වැඩ කරන්න සිද්ධ වෙන නිසා ඒ මෝටර් වල ආයු කාලයත් අඩු වෙනවා.

නිවැරදි ක්‍රියාවලිය මොකක්ද?

කාර්මික ශිල්පියෙක් විදිහට මම දෙන උපදෙස තමයි, ඔබ වාහනය විනාඩියකට වඩා වැඩි කාලයක් එක තැන නතර කරගෙන ඉන්නවා නම් එන්ජිම ක්‍රියා විරහිත කරන්න. අලුත් වාහන වල තියෙන "Auto Start-Stop" තාක්ෂණය හැදිල තියෙන්නෙත් මේ හේතුව නිසාමයි. උදේට වාහනය පණගන්වලා රත් වෙන්න කියලා විනාඩි ගණන් තියන් ඉන්න අවශ්‍ය නැහැ. තත්පර 30ක් විතර තිබිලා හෙමින් ගමන ආරම්භ කිරීමෙන් එන්ජිම වඩාත් හොඳින් රත් වෙනවා.

මේ කරුණු ටික හොඳින් මතක තියාගන්න. වාහනයක් කියන්නේ ලොකු ආයෝජනයක්. ඒක නිකරුණේ විනාශ වෙන්න දෙන්න එපා. තෙල් ඉතිරි කරගන්න එක වගේම එන්ජිමේ ආයු කාලය වැඩි කරගන්න එකත් ඔබේ වගකීමක්.