වාහනය නිතර Short Trips වලට පාවිච්චි කරන එකෙන් Engine එකට වෙන බලපෑම
වාහනයක් පාවිච්චි කරන කොට ගොඩක් දෙනෙක් හිතන්නේ අඩු කිලෝමීටර් ගාණක් දුවන එක වාහනයට හරිම හොඳයි කියලා. "අනේ මේක වැඩිය දුවලම නැහැ, කඩේට යන්න විතරයි ගත්තේ" කියලා ආඩම්බරයෙන් කියන අය ඕනෑ තරම් ඉන්නවා. හැබැයි Motor Guide අපි ඔබට කියන්නේ, එක දිගට දුවන කිලෝමීටර් 100කට වඩා, නිතරම යන කිලෝමීටර් 2ක 3ක කෙටි ගමන් (Short trips) එන්ජිමකට හරිම විනාශකාරී වෙන්න පුළුවන් කියලා. අද අපි ඔබට පැහැදිලි කරලා දෙන්නම් ඇයි මේ කෙටි දුර ධාවනය එන්ජිමකට මෙච්චර අහිතකර වෙන්නේ කියලා.
එන්ජින් ඔයිල් වලට වෙන බලපෑම
එන්ජිමක් ඇතුළේ තියෙන ඔයිල් වල ප්‍රධානම රාජකාරිය තමයි ලෝහ කොටස් එකිනෙක ඇතිල්ලෙන එක නතර කරන එක. එන්ජිම ක්‍රියාත්මක වෙනකොට දහන ක්‍රියාවලිය නිසා සුළු වශයෙන් ජල වාෂ්ප සහ ඉන්ධන වාෂ්ප එන්ජිමේ පහළ කොටසට (Crankcase) කාන්දු වෙනවා. ඔබ වාහනය දිගු දුරක් පාවිච්චි කරනවා නම්, එන්ජිම හොඳින් රත් වෙලා මේ ජල වාෂ්ප සහ ඉන්ධන වාෂ්ප වෙලා ඉවත් වෙනවා.
හැබැයි ඔබ යන්නේ විනාඩි 5ක 10ක කෙටි දුරක් නම්, එන්ජින් ඔයිල් වලට නියමිත ධාවන උෂ්ණත්වයට එන්න වෙලාවක් නැහැ. එතකොට අර ජල වාෂ්ප ටික ඔයිල් එක්ක කලවම් වෙලා 'ස්ලජ්' (Sludge) හෙවත් උකු මඩ වගේ තට්ටුවක් හැදෙනවා. මේ මඩ වගේ තට්ටුව නිසා ඔයිල් වල ලිහිස්සි ගතිය නැති වෙලා එන්ජිමේ කොටස් ඉක්මනින් ගෙවෙන්න පටන් ගන්නවා. ඔබ ඔයිල් පියන (Oil filler cap) ඇරලා බැලුවොත් ඒක ඇතුළේ සුදු පාට හෝ කිරි පාට මී පැණි වගේ තට්ටුවක් තියෙනවා නම්, ඒ කියන්නේ ඔබේ කෙටි දුර ධාවනය නිසා ඔයිල් විනාශ වෙලා කියන එකයි.
ඉන්ධන දහනය සහ කාබන් තැන්පතු
එන්ජිමක් සීතල පිට තියෙද්දී ඒක පණගන්වපු ගමන් පරිගණකය මගින් වැඩිපුර ඉන්ධන ප්‍රමාණයක් (Rich mixture) සිලින්ඩර් ඇතුළට යවනවා. ඒක හරියට පරණ වාහන වල 'චෝක්' එක අදිනවා වගේ වැඩක්. එන්ජිම රත් වෙනකම් මේ වැඩිපුර ඉන්ධන දහනය වෙන්නේ අසම්පූර්ණ විදිහටයි.
ඔබ එන්ජිම රත් වෙන්න කලින්ම ගමන අවසන් කරනවා නම්, අර පිච්චුනේ නැති ඉන්ධන නිසා පිස්ටන් උඩ, වෑල්ව් වල සහ ඉන්ජෙක්ටර් අග්‍ර වල කාබන් තට්ටු බැඳෙන්න ගන්නවා. මේ කාබන් නිසා කාලයත් එක්ක එන්ජිමේ 'පික්-අප්' එක අඩු වෙනවා, සද්දය වැඩි වෙනවා, වගේම තෙල් වැඩ කරන එකත් ගොඩක් අඩු වෙනවා. දිගු ගමනක් යද්දී මේ කාබන් තට්ටු අධික රස්නය නිසා පිච්චිලා ඉවත් වුණත්, කෙටි ගමන් වලදී වෙන්නේ ඒවා තව තවත් තද වෙන එකයි.
බැටරිය සහ ආරෝපණ පද්ධතිය
වාහනයක් ස්ටාර්ට් කරන වෙලාව තමයි බැටරියෙන් වැඩිම විදුලියක් වැය වෙන වෙලාව. සාමාන්‍යයෙන් බැටරියෙන් වැය වුණු ඒ විදුලි ප්‍රමාණය නැවත ආරෝපණය (Recharge) කරන්න නම් වාහනය විනාඩි 15ක් 20ක්වත් එක දිගට ධාවනය වෙන්න ඕනේ.
ඔබ කිලෝමීටර් 1ක් 2ක් ගිහින් වාහනය නවත්වනවා නම්, Alternator එකට වෙලාව මදි බැටරිය සම්පූර්ණයෙන් චාජ් කරන්න. මේ නිසා බැටරිය නිතරම තියෙන්නේ 'අඩු ආරෝපණ' මට්ටමකයි. මෙහෙම වුණාම බැටරිය ඇතුළේ තියෙන තහඩු 'සල්ෆේට්' වෙලා බැටරියේ ආයු කාලය අවුරුදු 4-5ක් තියෙන්න ඕනේ එක අවුරුදු 2කින් විතර ආයුකාලය ඉවර වෙලා යන්න පුළුවන්. විශේෂයෙන්ම නූතන වාහන වල තියෙන ඉලෙක්ට්‍රොනික පද්ධති වලට මේක හරිම අහිතකරයි.
එක්සෝස්ට් පද්ධතිය මලකඩ කෑම
මේක ගොඩක් අය නොදන්න දෙයක්. ඉන්ධන දහනය වෙද්දී පිටවන දුම පද්ධතිය (Exhaust system) ඇතුළෙත් ජල වාෂ්ප හැදෙනවා. ඔබ දුර ගමනක් යද්දී සයිලන්සර් බටය හොඳට රත් වෙන නිසා ඒ වතුර වාෂ්ප වෙලා එළියට යනවා. හැබැයි කෙටි දුරක් ගිහින් නවත්වද්දී, රත් වුණු සයිලන්සර් එක ඇතුළේ වතුර බින්දු හැදිලා ඒක ඇතුළේම රැඳෙනවා. මේ වතුර නිසා සයිලන්සර් බට ඇතුළතින් මලකඩ කාලා දිරන්න පටන් ගන්නවා. කෙටි දුර පාවිච්චි කරන වාහන වල සයිලන්සර් ඉක්මනින් දිරා යන්න ප්‍රධානම හේතුව ඕකයි.
කාර්මික විසඳුම් සහ උපදෙස්
ඔබේ පාවිච්චිය කෙටි දුරවල් වලටම සීමා වෙලා නම්, එන්ජිම ආරක්ෂා කරගන්න මේ දෙන උපදෙස් පිළිපදින්න.
- නිර්දේශිත කිලෝමීටර් ගාණ එනකම් ඉන්න එපා: උදාහරණයකට කිලෝමීටර් 5,000න් ඔයිල් මාරු කරන්න තියෙනවා නම්, ඔබ නිතරම කෙටි දුර දුවන කෙනෙක් නම් කිලෝමීටර් 3,500න් වගේ ඔයිල් මාරු කරන්න. මොකද ඔබේ ඔයිල් වලට කෙටි ගමන් නිසා හානිය වැඩියි.
- එක දිගට ධාවනය කරන්න: අවම වශයෙන් සතියකට සැරයක්වත් වාහනය හයිවේ එකක හෝ තදබදය අඩු පාරක කිලෝමීටර් 20-30ක් එක දිගට ධාවනය කරන්න. එතකොට එන්ජිම හොඳින් රත් වෙලා ඇතුළේ තියෙන තෙතමනය සහ කාබන් තැන්පතු ඉවත් වෙනවා.
- නිසි ලෙස පණගන්වන්න: වාහනය පණගන්වලා තත්පර 30ක් විතර ඉඳලා ගමන ආරම්භ කරන්න. ඒ වගේම එන්ජිම රත් වෙනකම් (Temperature gauge එක මැදට එනකම්) අධික වේගයෙන් හෝ තදින් ඇක්සලරේටර් එක පාගලා යන්න එපා.
- හොඳ ඉන්ධන භාවිතය: හැකි හැම වෙලාවකම විශ්වාසදායක පිරවුම්හලකින් ඉන්ධන ලබාගන්න. ඒ වගේම වසරකට වරක් වත් 'Fuel System Cleaner' එකක් පාවිච්චි කරලා ඉන්ජෙක්ටර් පිරිසිදු කරගන්න.
කෙටි දුර පාවිච්චිය කියන්නේ එන්ජිමකට තියෙන 'නිහඬ මාරයෙක්' වගේ. ඒ නිසා මේ ගැන අවබෝධයෙන් කටයුතු කළොත් ඔබේ වාහනයේ එන්ජිම තව අවුරුදු ගණනාවක් ලෙඩ දෙන්නේ නැතුව පාවිච්චි කරන්න පුළුවන් වේවි.
ලියන ලද්දේ
Nisaga Sandaru
A versatile and highly experienced professional, currently an Automobile undergraduate at the University of Jaffna, with strong technical expertise grounded in hands-on work as a technician with SriLankan Airlines Ground Support Equipment (GSE). Holding an Automobile NVQ Level 3 qualification, along with specialized certifications in Vehicle ECU Programming and Diagnosis, and extensive experience in arc welding and vehicle body painting, and well equipped to handle complex automotive, diagnostic, and fabrication-related tasks with a high level of competence.
