Radiator fan එක වැඩ නොකරොත් engine එකට මොකද වෙන්නේ?

වාහනයක එන්ජිම කියන්නේ හරියට මිනිස් සිරුරේ හදවත වගේ දෙයක්. ඒ හදවත නිරෝගීව තියාගන්න නම් එන්ජිමේ උෂ්ණත්වය නිසි මට්ටමක පවත්වාගෙන යාම අනිවාර්යයි. අද Motor Guide අපි පැහැදිලි කරලා දෙන්නම් රේඩියේටර් ෆෑන් (Radiator Fan) එක වැඩ නොකර හිටියොත් ඔබේ වාහනයට වෙන්න පුළුවන් බරපතල හානිය මොකක්ද කියන එක ගැන.

මේක නිකන්ම නිකන් කොටසක් නෙවෙයි, එන්ජිමේ ජීව කාලය තීරණය කරන ප්‍රධාන සාධකයක්.

මුලින්ම බලමු මේ රේඩියේටර් ෆෑන් එකේ කාර්යය මොකක්ද කියලා. එන්ජිම ඇතුළේ ඉන්ධන දහනය වෙද්දී අධික තාපයක් ජනනය වෙනවා. මේ තාපය පාලනය කරන්න තමයි කූලන්ට් (Coolant) එන්ජිම පුරා ගමන් කරලා රේඩියේටර් එකට එන්නේ. රේඩියේටර් එක හරහා එළියේ තියෙන හුළං ඒ හරහා ගමන් කිරීමෙන් තමයි මේ වතුර රත් වුණු එක අඩු වෙන්නේ. වාහනය වේගයෙන් යද්දී නම් ස්වාභාවිකවම එන හුළං ප්‍රමාණවත්. නමුත් ට්‍රැෆික් එකක හිරවුණාම හෝ වාහනය නවත්තලා තියෙද්දී එන්ජිම රේස් කරද්දී ඒ හුළං ප්‍රවාහය මදි. අන්න ඒ වෙලාවට තමයි රේඩියේටර් ෆෑන් එක ක්‍රියාත්මක වෙලා හුළං ඇදලා අරන් රේඩියේටර් එක හරහා යවල නිවන්නේ.

එන්ජිම ඕවර්හීට් (Overheat) වීම සහ මුල් ලක්ෂණ

රේඩියේටර් ෆෑන් එක වැඩ කරන්නේ නැති වුණොත් මුලින්ම වෙන්නේ එන්ජිමේ උෂ්ණත්වය සීමාව ඉක්මවා ඉහළ යන එක. ඔබ ඩෑෂ්බෝඩ් එකේ තියෙන "Temperature Gauge" එක දිහා බැලුවොත් ඒක රතු කට්ටට යනවා දකින්න පුළුවන්. එන්ජිම රත් වෙන්න ගත්තම කූලන්ට් වල පීඩනය වැඩි වෙනවා. මේ අධික පීඩනය නිසා රේඩියේටර් හෝස් (Hoses) පිපිරෙන්න පුළුවන්, නැත්නම් රේඩියේටර් එකේ තියෙන ප්ලාස්ටික් කොටස් පුපුරා යන්න පුළුවන්. මේක හරියට හරියට ප්‍රෙෂර් කුකර් එකක් පිපිරෙන්න යනවා වගේ වැඩක්.

ෆෑන් එක වැඩ නොකරන නිසා වතුර රත් වෙලා වාෂ්ප වෙන්න ගන්නවා. එතකොට රේඩියේටර් කැප් එකෙන් හරි රිසර්වයර් ටෑන්ක් (Reservoir Tank) එකෙන් හරි දුම් දාන්න ගන්නවා. මේ වෙලාවේදී වාහනය නවත්තලා එන්ජිමට නිවෙන්න ඉඩ දුන්නේ නැත්නම් වෙන්නේ හිතාගන්න බැරි විනාශයක්. එන්ජිමක් ඇතුළේ තියෙන ලෝහ කොටස් ඉතාමත් සියුම් මට්ටමකට තමයි නිපදවලා තියෙන්නේ. අධික උෂ්ණත්වය නිසා ඒ ලෝහ ප්‍රසාරණය වෙලා එකිනෙක ඇතිල්ලෙන්න ගන්නවා.

එන්ජින් හෙඩ් එක ඇද වීම (Cylinder Head Warping)

අධික ලෙස රත් වුණාම සිද්ධ වෙන බරපතලම දේ තමයි සිලින්ඩර් හෙඩ් (Cylinder Head) එක ඇද වීම. හෙඩ් එක සාමාන්‍යයෙන් හදන්නේ ඇලුමිනියම් මිශ්‍ර ලෝහයකින්. අධික රස්නයට මේකේ හැඩය පොඩ්ඩක් හරි වෙනස් වුණොත්, එතන තියෙන හෙඩ් ගැස්කට් (Head Gasket) එක පිච්චෙනවා. එතකොට එන්ජිමේ තියෙන ඔයිල් සහ වතුර එකට මිශ්‍ර වෙන්න ගන්නවා. ඔබ සමහරවිට දැකලා ඇති ඔයිල් කූර ඇද්දම "මිල්ක් ශේක්" එකක් වගේ සුදු පාටට තියෙනවා. ඒ කියන්නේ වතුර සහ ඔයිල් කලවම් වෙලා. මේ තත්ත්වයට පත් වුණොත් එන්ජිම සම්පූර්ණයෙන්ම ගලවලා රෙපෙයාර් කරන්න සිද්ධ වෙනවා. ඒකට යන වියදම හිතාගන්නවත් බැරි තරම් වැඩියි.

පිස්ටන් සහ රින්ග්ස් වලට වෙන හානිය

එන්ජිම රත් වෙද්දී පිස්ටන් රින්ග්ස් (Piston Rings) වල තියෙන තෙල් පටලය නැති වෙලා යනවා. එතකොට පිස්ටන් එක සිලින්ඩර් බිත්තියේ ඇතිල්ලෙන්න పටන් ගන්නවා. මේක නිසා එන්ජිම "සීස්" (Seize) වෙන්න පුළුවන්. ඒ කියන්නේ එන්ජිම කැරකෙන්නේ නැතුව එක තැන හිර වෙනවා. එහෙම වුණොත් ඔබට සිද්ධ වෙන්නේ අලුත් එන්ජිමක් තියන්න නැත්නම් ලොකු මුදලක් දීලා එන්ජිම ඕවර්හෝල් (Overhaul) කරන්නයි. ෆෑන් එකක් වගේ පොඩි දෙයක් නිසා මෙච්චර ලොකු විනාශයක් වෙන්න ඉඩ තියන්න එපා.

ෆෑන් එක වැඩ නොකරන්න හේතු සහ පරීක්ෂා කිරීම

අපි ඔබට දෙන උපදෙස තමයි, වාහනය පණ ගැන්වූ පසු ටික වෙලාවකින් හෝ ඒසී (A/C) එක දැමූ පසු ෆෑන් එක කැරකෙනවද කියලා බලන්න. ෆෑන් එක වැඩ නොකරන්න ප්‍රධාන හේතු කිහිපයක් තියෙන්න පුළුවන්.

• ෆියුස් (Fuse) හෝ රිලේ (Relay) පිච්චීම: මේක ඉතාම සරල දෙයක්. විදුලි පරිපථයේ දෝෂයක් නිසා මේවා කැඩෙන්න පුළුවන්.
• ෆෑන් මෝටරය පිච්චීම: කාලයක් පාවිච්චි කරද්දී මෝටරයේ කාබන් ගෙවිලා හෝ කොයිල් එක පිච්චිලා ෆෑන් එක නතර වෙන්න පුළුවන්.
• ටෙම්පරේචර් සෙන්සර් (Temperature Sensor) දෝෂ: එන්ජිම රත් වෙලා කියලා සෙන්සර් එක හඳුනා ගත්තේ නැත්නම්, ඒක කම්පියුටර් එකට (ECU) පණිවිඩයක් යවන්නේ නැහැ ෆෑන් එක ක්‍රියාත්මක කරන්න කියලා.
• වයර් වල දෝෂ: මීයන් වැනි සතුන් වයර් හැපීම නිසා සම්බන්ධතා කැඩී තිබෙන්න පුළුවන්.

ඔබ කළ යුතු දේ

ඔබ වාහනය පදවන අතරතුරේ ටෙම්පරේචර් කට්ට ඉහළ යනවා දැක්කොත් වහාම කළ යුතු දේ තමයි වාහනය ආරක්ෂිත තැනක නතර කරලා එන්ජිම ඕෆ් කරන එක. හැබැයි මතක තබා ගන්න, එන්ජිම රත් වෙලා තියෙන වෙලාවක කවදාවත් රේඩියේටර් මූඩිය (Radiator Cap) අරින්න එපා. එහෙම කළොත් අධික පීඩනයෙන් තියෙන රත් වුණු වතුර සහ වාෂ්ප ඔබේ මුහුණට විසි වෙලා බරපතල පිළිස්සුම් තුවාල වෙන්න පුළුවන්.

විනාඩි 30ක් විතර එන්ජිම නිවෙන්න ඉඩ දීලා, පස්සේ වතුර මට්ටම පරීක්ෂා කරන්න. ෆෑන් එක කැරකෙන්නේ නැත්නම්, කිසිම වෙලාවක වාහනය දිගින් දිගටම ධාවනය කරන්න එපා. අසල තියෙන ගරාජ් එකකට වාහනය ඇදගෙන යාම හෝ ටෝ (Tow) කරගෙන යාම තමයි බුද්ධිමත් ම ක්‍රියාව. පොඩි ලාභයක් බලන්න ගිහින් එන්ජිම සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ කරගන්න එපා.

වාහනයක නඩත්තුව කියන්නේ කලාවක්. නියමිත වෙලාවට සර්විස් කරනවා වගේම, මේ වගේ පොඩි දේවල් ගැනත් අවධානයෙන් ඉන්න එක ඔබේ මුදලත් කාලයත් ඉතිරි කරාවි. එන්ජිමේ සෞඛ්‍යය රැකගන්න රේඩියේටර් ෆෑන් එකේ ක්‍රියාකාරිත්වය ගැන නිතරම විමසිලිමත් වෙන්න.